Stap 4: Opstellen Integraal Veiligheidsplan

In het voorwoord kan de portefeuillehouder uitleggen hoe het IVP tot stand is gekomen. Hierin is ruimte om het belang van integraal veiligheidsbeleid te benadrukken en een beeld te schetsen van de lokale veiligheidssituatie. Daarnaast is het waardevol om te beschrijven hoe de politie, het Openbaar Ministerie en andere betrokkenen hebben bijgedragen aan de totstandkoming van het plan.

Voordat een nieuw IVP wordt opgesteld, is het goed om het huidige veiligheidsbeleid nog eens te evalueren. Betrek veiligheidspartners bij deze evaluatie. Wat gaat er goed en wat kan beter? Het kan daarbij gaan om cijfermatige aspecten van veiligheid, maar ook over de samenwerking en de rolverdeling.

Het is niet altijd eenvoudig om verbeteringen op een veiligheidsthema direct te koppelen aan de acties uit het IVP. Is de afgenomen overlast in een buurt echt het resultaat van genomen maatregelen, of speelt er iets anders mee? ‘Rijker verantwoorden’ kan hierbij uitkomst bieden. Deze methodiek maakt inzichtelijk wat er is gedaan, hoe en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt en wat de impact is op de leefbaarheid en veiligheidsbeleving van inwoners.

Voorbeeld van ‘Rijkere verantwoording’

• Thema
  Veilig uitgaan in het centrum
• Aanleiding
  Inwoners geven aan zich onveilig te voelen in het uitgaansgebied onder andere door een toename van incidenten met agressie.
• Aanpak
  Extra toezicht op drukke avonden, extra camera’s, trainingen voor horecapersoneel, Whatsapp-groep portiers en wijkagent, campagne ‘Respect voor elkaar’.
• Partners
  Samenwerking met politie, horeca, gemeente en jongerenwerk.
• Doelgroep
  Uitgaanspubliek, omwonenden en horecaondernemers en -personeel.
• Doel
  Minder agressie-incidenten en een betere samenwerking tussen horeca, politie en gemeente.
• Effect
  Kwantitatief: Cijfers over criminaliteit, meldingen, overlast, responsietijden etc.
  Kwalitatief: Ervaringen van inwoners, verhalen uit de wijk, feedback van professionals, foto’s of video’s van verbeteringen.

Voorbeeldtekst IVP

Het aantal incidenten daalde met 15% en horecaondernemers geven aan dat de sfeer in de binnenstad is verbeterd. Inwoners geven aan dat ze weer met plezier naar het centrum gaan, ook tijdens uitgaansavonden.

Het veiligheidsbeeld schetst de huidige lokale veiligheidssituatie en vormt de basis voor het IVP. Deze paragraaf bevat een beschrijving van de actuele situatie. Ook de partners die betrokken zijn bij het samenstellen van het veiligheidsbeeld komen aan bod. Vermeld bij cijfermatige gegevens altijd de gebruikte bronnen. Daarnaast kun je gegevens over subjectieve veiligheid toevoegen, bijvoorbeeld uit de Integrale Veiligheidsmonitor of een eigen inwonersenquête.

Belangrijk is om niet alleen de cijfers te presenteren, maar ook het achterliggende verhaal: de context en (mogelijke) oorzaken. Sluit af met een overzicht van de dominante trends uit het cijfermateriaal. Kortom: put uit het Veiligheidsbeeld voor de ‘Terugblik vorige IVP’.

Op basis van het Veiligheidsbeeld worden de lokale prioriteiten benoemd. Hiermee laat je zien welke veiligheidsproblemen de gemeente de komende jaren wil aanpakken. Zorg dat de prioriteiten logisch voortvloeien uit het veiligheidsbeeld en onderbouw de keuzes. Geef eventueel aan hoe deze prioriteiten aansluiten bij landelijke en regionale veiligheidsprioriteiten.

Omschrijf voor de te prioriteren strategische thema’s de doelstellingen. Zie de modules ‘Domeinoverstijgend samenwerken’ en ‘Versterking Informatiepositie’ voor inspiratie.

Formuleer per prioriteit ook de doelstelling(en). Doe dit op hoofdlijnen (globaal/strategisch). In het uitvoeringsplan werk je ze later concreet uit. Zorg dat de partners actief betrokken zijn. Zo voorkom je verrassingen over toebedeelde verantwoordelijkheden.

De gekozen veiligheidsthema’s zijn weliswaar geprioriteerd, maar de reguliere veiligheidstaken gaan ook gewoon door. Deze ‘going-concern’-thema’s staan niet als specifieke prioriteit in het plan, maar blijven essentieel. Vermeld dit expliciet in het IVP.

Nadat de prioriteiten zijn vastgesteld, worden ze vertaald in een aanpak op hoofdlijnen. Het IVP moet duidelijk maken wie de regie heeft bij de uitvoering en het behalen van de doelen. Formuleer de aanpak niet te strikt. Zo blijft er in de uitvoeringsplannen ruimte voor actuele aanpassingen. Een zekere speelruimte in het IVP voor onvoorziene situaties, zoals een grote brand, maatschappelijke onrust of een (inter)nationale crisis, is wenselijk.

De uitvoering van het IVP vraagt om budget en capaciteit. Onderzoek tijdig of het eigen budget en de bijdragen van veiligheidspartners toereikend zijn. Geef in het IVP het beschikbare budget weer en wijs dit toe aan de verantwoordelijken. Koppel het budget zoveel mogelijk aan de vastgestelde prioriteiten.

Het IVP bevat een aparte paragraaf die beschrijft hoe de communicatie over het plan gedurende de looptijd vorm krijgt. Neem de communicatie met de (veiligheids)partners daarin mee, zodat zij op de hoogte zijn van de prioriteiten zoals die in het IVP zijn vastgelegd.

Naast de communicatie met externe partners, is het belangrijk om ook binnen de eigen gemeentelijke organisatie aandacht te besteden aan het IVP. Zo blijft iedereen betrokken en op de hoogte van de vastgestelde prioriteiten en de voortgang.

Vergeet ten slotte de inwoners niet. Informeer hen duidelijk over de gestelde veiligheidsprioriteiten. Dit kan via de reguliere communicatiekanalen, zoals huis-aan-huisbladen, de gemeentelijke website en social media. Een toegankelijk geschreven, speciale veiligheidskrant waarin de veiligheidspartners zich kunnen presenteren, is ook een optie.

De communicatie over het IVP beperkt zich niet tot het moment van vaststelling alleen. Behaalde successen of belangrijke mijlpalen kunnen ook onder de aandacht worden gebracht. Op die manier blijft het IVP levend en zichtbaar voor zowel partners als inwoners.