Module Domeinoverstijgend Samenwerken
Laatst gewijzigd op: 31-03-2026Steeds meer veiligheidsvraagstukken vragen om samenwerking tussen verschillende domeinen. Een eenduidige planvorming en een gezamenlijk uitgangspunt tussen het zorg- en veiligheidsdomein zijn daarbij cruciaal voor een effectieve aanpak van complexe problematiek, zoals huiselijk geweld, mensenhandel, personen met verward gedrag en jeugdcriminaliteit.
De termen ‘Integraal veiligheidsplan’ en ‘integrale veiligheid’ benadrukken al dat een multidisciplinaire en domeinoverstijgde aanpak essentieel is voor het aanpakken van lokale veiligheidsvraagstukken. Dit geldt nog meer nu het aantal complexe veiligheidsproblematieken voor gemeenten blijft toenemen.
In theorie biedt een integrale benadering tussen de domeinen Veiligheid, Zorg en Sociaal diverse voordelen:
- Integrale en persoonsgerichte aanpak
Door informatie en kennis te delen, beschikken de betrokken domeinen over hetzelfde, volledige beeld van de situatie. Zo voorkom je dat hulp langs elkaar heen loopt en kan beter worden afgestemd wat iemand nodig heeft. - Vroegtijdige signalering en preventie
Door signalen te bundelen, wordt eerder zichtbaar wanneer iets de verkeerde kant op gaat. Dit maakt tijdig ingrijpen mogelijk, bijvoorbeeld om geweld te stoppen of te voorkomen dat verward gedrag escaleert. - Verbeterde samenwerking
Informatiedeling maakt samenwerking eenvoudiger. Wijkteams, politie, justitie en de verschillende domeinen kunnen sneller bepalen wat nodig is en wie welke verantwoordelijkheid oppakt. - Vergroting van de veiligheid
Uiteindelijk draait het om de veiligheid van inwoners, cliënten, professionals en de omgeving. Goede informatiedeling zorgt ervoor dat mensen die zowel zorg als een (mogelijke) strafrechtelijke aanpak nodig hebben, sneller passende ondersteuning krijgen.
In de praktijk blijkt het echter lastig om de samenwerking tussen domeinen goed in te richten. Tijdens de ontwikkeling van een integraal veiligheidsplan komt het regelmatig voor dat domeinen verschillende beleidscycli hanteren. Dit kan het opstellen van een eenduidig beleid, gezamenlijke planvorming of een gedeeld uitgangspunt bemoeilijken.
Voor gemeenten waar meer organisatorische capaciteit beschikbaar is, kan het aanstellen van een gespecialiseerde ambtenaar Zorg en Veiligheid cruciaal zijn voor het verbinden van zorg, welzijn en openbare orde om complexe veiligheidsproblemen aan te pakken. Zij ontwikkelen integraal beleid, voorkomen risico’s, regisseren casussen (bijvoorbeeld verward gedrag, overlast) en bevorderen samenwerking tussen politie, gemeente en zorginstellingen. Ook de inzet van sommige instrumenten, zoals PGA of AVE, kunnen bevorderend zijn voor de samenwerking tussen de domeinen.
Hulp nodig?
Hulp in het samenstellen van het strategisch thema ‘Domeinoverstijgend Samenwerken’ voor het Integraal Veiligheidsplan?
- De ‘Wegwijzer domeinoverstijgend samenwerken’ biedt een overzicht van veelvoorkomende barrières in de samenwerking tussen de verschillende domeinen en aanwijzingen om deze te overwinnen.
- Neem ook kennis van het rapport ‘Samen verbonden’ van het CCV. De zeven concrete quick wins hierin helpen vooral middelgrote en kleinere gemeenten om de samenwerking tussen Sociaal Domein en Openbare Orde en Veiligheid (OOV) snel te versterken bij inwoners met meervoudige en complexe problematiek.
- Samenwerking tussen de verschillende domeinen bestaat ondermeer uit het delen van informatie. Informatiedeling maakt samenwerking eenvoudiger. Hierin zijn de domeinen echter gebonden aan de wettelijke kaders voor de uitwisseling van informatie. Deze wettelijke grondslagen leiden echter soms tot handelingsverlegenheid in de praktijk of worden als belemmering gezien. Neem daarom kennis van het overzicht van handelingskaders, handreikingen (en diensten) en instrumenten die beschikbaar zijn voor het veld. Het overzicht laat de mogelijkheden zien voor een rechtmatige gegevensuitwisseling tussen de domeinen (en andere partners).