Stap 5: Opstellen uitvoeringsplan

Het Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid is een doorvertaling van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) van de gemeente. Het geeft handen en voeten aan de hoofdlijnen die zijn vastgelegd in het IVP en benoemt de voorgenomen concrete inzet, actie en maatregelen rond de veiligheidsthema’s van het IVP. Het UVP is een krachtig instrument voor sturing en regie op veiligheidsopgaven.

Daarnaast worden in het UVP de concrete afspraken en de inzet van zowel interne als externe partners vastgelegd. Daarmee is het een essentiële verbinding tussen de globale kaders van het IVP en de concrete uitvoering. Het UVP, dat bij voorkeur een looptijd van twee jaar heeft, wordt vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders.

Meerwaarde

Een UVP opstellen vraagt veel tijd, maar dat is het zeker waard. Het levert een goed fundament op onder het lokale veiligheidsbeleid. Daarnaast heeft het ook op andere gebieden een meerwaarde. Denk bijvoorbeeld aan:

• Versterking van samenwerking
  Het UVP kan de interne en externe samenwerking rondom veiligheidsthema’s versterken, vooral als deze bijvoorbeeld bij bepaalde veiligheidsthema’s eerder niet optimaal functioneerden.
• Verbetering van sturing en regie
  Het plan helpt bij het versterken van de aansturing en regie. Daar zit misschien meer druk op door bijvoorbeeld urgente veiligheidsvraagstukken, een nieuwe positionering van Openbare Orde & Veiligheid (OOV) of als er sprake was van falende sturing in de afgelopen periode.
• Robuuste aanpak
  Een stevig uitvoeringsplan onderstreept een robuuste aanpak. Dat heeft een enorme meerwaarde als er, bijvoorbeeld wegens een verslechterd veiligheidsbeeld, veel politiek-bestuurlijke aandacht voor het thema veiligheid is.
• Verantwoording
  Het UVP kan dienen als evaluatie- en verantwoordingsdocument voor het lokale veiligheidsbeleid. Dan is het uiteraard wel essentieel om er een terugblik over de afgelopen periode in op te nemen.
• Visitekaartje afdeling OOV
  Het uitvoeringsplan kan ook een weergave zijn van waar de afdeling OOV voor staat. Het plan geeft een duidelijk overzicht van het werk en de visie van de afdeling.

Eerdere ervaringen met UVP

Tijdens de looptijd van een IVP worden er bij voorkeur twee UVP’s opgesteld. Het eerste UVP wordt opgesteld nadat het IPV is goedgekeurd door de gemeenteraad. Halverwege de looptijd van het IVP (na ongeveer twee jaar) wordt een vervolgplan opgesteld.

Het belangrijkste is allereerst stil te staan bij de eerdere ervaringen met het UVP:

• Heeft het vorige uitvoeringsplan goed gefunctioneerd?
• Was de wijze waarop het document was opgesteld effectief?
• Was de communicatie erover voldoende?
• Waren er voldoende aangrijpingspunten voor sturing?
• Hoe was het met het draagvlak?

Op basis van deze analyse kun je aansluiten bij de werkwijze van eerdere UVP’s of de opzet bijgeschaven.

Eerste UVP

Het UVP beschrijft per veiligheidsthema eerst de actiepunten en vervolgens (per actiepunt) de maatregelen. Zorg voor een ‘effectieve mix van maatregelen’ per actiepunt en uiteindelijk per veiligheidsthema. Welke mix is het meest effectief met het oog op de gestelde doelen? Welke set is haalbaar? Het kan helpen om hierbij te kijken naar goede voorbeelden van andere gemeenten of naar de methode Rijker verantwoorden voor de variabelen in een UVP.

Het eerste UVP van de IVP-cyclus bestaat uit de volgende onderdelen:

• Korte beschrijving hoofdlijnen IVP (met name de veiligheidsthema’s).
• Korte omschrijving beleidscyclus van het IVP.
• Uitwerking prioriteiten:
  • Prioriteiten en veiligheidsontwikkelingen.
  • Concrete maatregelen, inclusief looptijd en benodigde budgetten.
  • Samenwerkingsafspraken met partners.
  • Doelen. Benoem per veiligheidsthema niet alleen het doel, maar ook de achterliggende visie, de betrokken partijen en de maatschappelijke impact. Houd bij formuleren van doelstellingen rekening met de beschikbare controle- en meetinstrumenten. Maak onderscheid tussen een veiligheidsdoel en de middelen om het betreffende doel te bereiken. Buurttoezicht bijvoorbeeld is een middel en geen doel. Het beperken van overlast is wel een doel waarbij buurttoezicht als middel kan dienen.
  • Begroting.

De afdeling OOV van de gemeente stelt het UVP op. Als het concept klaar is, kan tijdens een werkgroep-sessie een verdere verfijning worden aangebracht. Als de input van de werkgroep-sessie is verwerkt, kan het stuk worden voorgelegd voor verdere besluitvorming (MT, College, eventueel Driehoek).

Opstellen vervolgplan

Voor het vervolgplan gelden veelal dezelfde uitgangspunten. Vaak kunnen veel lopende zaken worden voortgezet. Ook zijn de stappen bij het opstellen van het uitvoeringsplan grotendeels hetzelfde. Er zijn ook enkele verschillen.

Bij het opstellen van vervolgplannen gaat het er vooral om de actualiteit goed te verwerken. Denk aan mogelijke nieuwe veiligheidsprioriteiten, een lopende aanpak die misschien niet goed gaat rond een bepaald thema, etc. Op onderdelen zal innovatie nodig zijn, zeker wanneer beoogde effecten uitblijven.

Beknopt stappenplan opvolgende UVP(‘s)

• Evaluatieronde langs partners (eventueel gezamenlijke sessie) voor check op de actualiteit in de zin van:
  • Veiligheidsontwikkelingen
  • Ideeën over nieuwe prioriteiten
  • Voortgang en effectiviteit eerder gekozen aanpak (maatregelen)
  • Ideeën over aanvullende/nieuwe maatregelen (of afschaling aanpak)
  • Voortgang en effectiviteit samenwerking partners (zijn afspraken nagekomen)
  • Voortgang en effectiviteit sturing en regie
• Eerste uitwerking UVP
• Bilaterale checks, verwerking
• Collectieve sessie voor verdere verfijning, verwerking
• Besluitvorming (MT, College).

Identieke opbouw uitvoeringsplan en vervolgplan

Een identieke opbouw van het eerste uitvoeringsplan en het vervolgplan vereenvoudigt de procesvoering en samenwerking. Dit bevordert ook de uitvoering van en sturing op de plannen. Mocht de opzet van het plan niet goed functioneren, dan kan deze bij het vervolgplan uiteraard wel worden aangepast.

Praktijkvoorbeelden

• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeente Almere
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeente Boxtel
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeente Harlingen
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeente Hengelo
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeente Maastricht
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeente Nieuwegein
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeente Ridderkerk
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeente Roermond
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeenten Zaanstad Wormerland en Oostzaan
• Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid gemeenten Zeist, Bunnik, Leusden en Woudenberg