Ontwikkeling veiligheidsbeeld

Laatst gewijzigd op: 03-04-2026

Het opstellen van een veiligheidsbeeld kan overzicht en inzicht bieden in de meest urgente veiligheidsthema’s binnen jouw gemeente.

Een Integraal Veiligheidsplan (IVP) begint met een helder beeld van de lokale veiligheidssituatie: het veiligheidsbeeld. Een veiligheidsbeeld geeft je snel overzicht van wat er op het gebied van veiligheid speelt in jouw gemeente. Het laat zien welke thema’s het meest urgent zijn en prioriteit moeten krijgen (zie stap 3: Prioriteren).

Rijker verantwoorden

Bij het maken van een veiligheidsbeeld kun je de methodiek Rijker Verantwoorden gebruiken. Deze aanpak helpt je om:

Belangrijke partners (stakeholders) te betrekken

Samen te leren van ervaringen

Oplossingen te kiezen die breed worden gedragen

Te verantwoorden waarom je een bepaalde aanpak kiest.

Met het veiligheidsbeeld kun je, bijvoorbeeld in het IVP, laten zien: waarover zorgen zijn, wat wordt aangepakt en hoe dat gebeurt, welk breder doel dat dient en welke maatschappelijke effecten dat oplevert.

De methode is ontwikkeld samen met de Politieacademie, in opdracht van de Politie.

Inzicht

Met deze methodiek kun je aan partners en de eigen organisatie (en bestuur) zichtbaar maken wat de gemeente doet, waarom en wat hiervan de (beoogde) impact is. Dit kan door middel van:

Cijfers: bijvoorbeeld Leefbaarometer, Veiligheidsmonitor, politiecijfers, gegevens van het regionaal Platform Veilig Ondernemen.
Tekst: bijvoorbeeld een voorgaand IVP of andere relevante documentatie.
Dialoog: met bijvoorbeeld stakeholders als politie, openbaar ministerie en relaties uit andere domeinen, aan de hand van een bepaalde vraagstelling en de input die dat oplevert voor het Veiligheidsbeeld.
Beeld en verhaal: bijvoorbeeld persberichten en illustrerende casuïstiek.

Later kun je laten zien wat er is ondernomen en welke (voorlopige) resultaten dat heeft opgeleverd. Bijvoorbeeld bij een nieuw uitvoeringsplan of na vier jaar bij een nieuw IVP.

Verantwoordingsmix en Vraagstelling

Met een verantwoordingsmix (een format van Rijker Verantwoorden) breng je in beeld welke partners en domeinen je wanneer en op welke manier betrekt. Bespreek met deze relaties over welke ontwikkelingen de gemeente zich zorgen maakt en welke veiligheidsthema’s het meest urgent zijn. Je kunt dit gesprek met alle stakeholders tegelijk voeren, of per relatie/domein.

Kijk samen naar:

Wat ging goed?
Wat kan beter?
Welke ontwikkelingen bepalen de koers voor de komende periode (en welke gegevens of cijfers zijn er)?

In gesprek met partners en andere domeinen

In gesprekken met de belangrijkste partners kun je ook gebruikmaken van de verantwoordingsmix. De werkgroep kan bijvoorbeeld deze vragen stellen:

Urgentie: wat moet met voorrang worden aangepakt? Onderbouw dit met cijfers, documenten en voorbeelden. Denk aan bronnen zoals Zicht op Ondermijning, Leefbaarometer, Waar staat je gemeente, Veiligheidsmonitor en politiecijfers. Gebruik ook informatie van partners, zoals gegevens van het regionale PVO over veilig ondernemen.
Context: wat kunnen oorzaken zijn van de problemen die je ziet?
Onderzoek: wat weten we nog niet, maar willen we wel weten om een goede aanpak te kiezen?
Doel: wat willen we bereiken (van ongewenst naar gewenst)?
Werkzame principes: wat denken we dat werkt, op basis van kennis en ervaring (best practices/lessons learned)?
Partners en doelgroepen: wie hebben we nodig en wie willen we beïnvloeden?
Acties: wat gaan we concreet doen?
Resultaten: wat zien we gebeuren en wat levert het op?

Gedeeld veiligheidsbeeld

Dit proces leidt tot een gedeeld veiligheidsbeeld: welke problemen er zijn, wat (mogelijke) oorzaken zijn, welke aanpak past, wie je betrekt, welke interventies je inzet en welke effecten je verwacht. Daarmee kun je aan opdrachtgevers en partners uitleggen wat je aanpakt, waarom, met wie, hoe en met welk doel. In het IVP wordt dit concreet.

Ga voor meer informatie over Rijker Verantwoorden naar www.rijkerverantwoorden.nl of neem contact op met het CCV.