Ga naar de inhoud

Inclusiever kijken naar veiligheidsbeleving in jouw gemeente

Laatst gewijzigd op: 07-11-2025

Foto van een man die aan de rechterkant in een tunnel loopt, met links op de wand van de tunnel een schaduw van een dinosaurus. Ter illustratie van het CCV-dossier Veiligheidsbeleving.

Hoe veilig mensen zich voelen in hun wijk, op straat of tijdens het uitgaan, lijkt soms één onderwerp. Maar in het webinar ‘Inclusiever kijken naar veiligheidsbeleving’ van 27 oktober 2025 liet CCV-adviseur Mick Claessens samen met Krista Schram (Hogeschool Inholland) en Djoeke Ardon (Movisie) zien dat er juist grote verschillen zitten tussen groepen inwoners. Vrouwen voelen zich structureel onveiliger dan mannen, jonge vrouwen nog weer onveiliger, en voor o.a. bi+ vrouwen en lhbtiq+ inwoners stapelen risico’s zich op. Voor gemeenten is het daarom belangrijk om inclusiever te kijken naar veiligheidsbeleving en fijnmaziger te meten.

Webinar Inclusiever kijken naar Veiligheidsbeleving 27 oktober 2025

Wat kwam aan bod?

  • Waarom veiligheidsbeleving niet één cijfer is
    De sprekers lieten zien dat gemiddelde cijfers – bijvoorbeeld uit de Veiligheidsmonitor – verschillen tussen mannen en vrouwen helemaal kunnen verhullen. Waar rond een derde van de Nederlanders zich weleens onveilig voelt, ligt dat bij vrouwen veel hoger en vooral bij jonge vrouwen (15–25 jaar). Ook seksuele oriëntatie maakt uit: bi+ vrouwen voelen zich duidelijk vaker onveilig dan heteroseksuele mannen. Kortom: als je alleen naar gemiddelden kijkt, mis je precies de groepen waarvoor je beleid wilt maken.
  • Onveiligheid zit vaak in het alledaagse
    In het webinar kwam naar voren dat de onveiligheid die vrouwen en meiden ervaren vaak niet gaat over ‘zware criminaliteit’, maar over dingen als nageroepen worden, gevolgd worden of iemand die te dichtbij komt. Omdat veel beleid is geschreven vanuit een meer ‘mannelijke’ veiligheidsblik (geweld, overlast, ondermijning), komen deze ervaringen nog te weinig terug in gemeentelijke plannen. Juist daarom moet je ze actief ophalen bij inwoners.
  • Werk integraal en structureel
    Eenmalig een campagne of theatervoorstelling helpt niet genoeg. De boodschap van de sprekers: maak er structureel beleid van en doe dat integraal – met veiligheid, sociaal domein, ruimtelijke ordening, onderwijs en lokale partners. Veel gemeenten doen dit al binnen het programma Veilige Steden, dat gemeenten ondersteunt bij het veiliger maken van de openbare ruimte en het uitgaansleven voor meisjes en vrouwen.
  • Beter monitoren = beter beleid
    Een belangrijke stap is: anders meten. Veel gemeenten gebruiken al de (lokale) Veiligheidsmonitor of de GGD-monitor, maar daarin worden de uitkomsten niet altijd uitgesplitst naar gender, leeftijd of lhbtiq+. In de handreiking hieronder zie je hoe je dat wél doet, hoe je extra vragen over straatintimidatie toevoegt en hoe je “tellen én vertellen” combineert. Dat helpt enorm om het onderwerp op de agenda te krijgen.

Kijk hier het webinar terug

Accepteer de marketing cookies om deze content te bekijken.
Lees hier het transcript

Belangrijkste inzichten voor gemeenten

  • Verdeel je cijfers in geslacht, leeftijd, seksuele oriëntatie en andere relevante diversiteitsfactoren. Dan zie je pas waar het echt schuurt.
  • Stel de norm: straatintimidatie en seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn niet oké. Zeg dat als gemeente hardop en doe dat vaker dan één keer per jaar.
  • Leg de verantwoordelijkheid bij (potentiële) plegers en omstanders, niet bij slachtoffers. Campagnes of trainingen die vooral zeggen “let op jezelf” kunnen zelfs averechts werken.
  • Werk op meerdere niveaus tegelijk: inwoners, professionals, uitgaansleven, onderwijs én beleid. Zo versterken maatregelen elkaar.
  • Gebruik bewezen werkzame elementen uit recent kennisdossier over preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag en lhbtiq+ geweld; combineer interventies die op individu, groep én cultuur aangrijpen.

Deze stappen kun je nu ondernemen om inclusiever te kijken naar veiligheidsbeleving

  • Check je eigen monitors: kun je uitsplitsen naar meiden/vrouwen, lhbtiq+, leeftijd, herkomst? Voeg zo nodig extra vragen toe over straatintimidatie, locaties en reactie van slachtoffers.
  • Praat met ervaringsdeskundigen – ook binnen je eigen organisatie – om de cijfers te duiden, precies zoals de sprekers adviseerden.
  • Kies interventies die doen wat werkt: zet in op normstelling, omstanderinterventies en structurele deskundigheidsbevordering van partners zoals jongerenwerk, horeca en handhaving.
  • Sluit aan bij Veilige Steden of gebruik hun manier van werken als kapstok voor je eigen lokale aanpak.

Downloads uit dit webinar