Ga naar de inhoud

Informatiedeling tussen de gemeentelijke domeinen

Laatst gewijzigd op: 31-03-2026

Welke informatie mag wel of niet gedeeld worden tussen de gemeentelijke domeinen Zorg, Sociaal en Veiligheid?

Luchtfoto van Leiden.

In het delen van informatie tussen de gemeentelijke domeinen Zorg, Sociaal en Veiligheid zorgt de wettelijke grondslag, zoals de AVG, vaak voor onzekerheid en onwetendheid bij medewerkers over wat gedeeld mag worden of niet. Soms leidt dit tot handelingsverlegenheid, waardoor cruciale informatie niet of niet op tijd op de juiste plek terechtkomt.

Convenant voor informatiedeling

Zorg minimaal voor een intern convenant waarin duidelijke afspraken worden gemaakt over de informatiedeling tussen verschillende gemeentelijke domeinen. Samen met een voldoende concreet omschreven doel in een convenant kan dit een grondslag geven om persoonsgegevens te mogen verwerken.

Geef daarnaast in het convenant zo concreet mogelijk aan welke informatie gedeeld mag worden: met wie, onder welke omstandigheden en hoe dit binnen wet- en regelgeving valt.

Dit werkt drempelverlagend voor professionals die bang zijn voor juridische consequenties. Het verhoogt ook de bereidheid om in concrete situaties gezamenlijk te verkennen welke gegevens wel
uitgewisseld kunnen worden.

Hoewel de wettelijke grondslag voor het delen van informatie als een belemmering wordt gezien, zijn er handelingskaders, handreikingen (en diensten) beschikbaar die de mogelijkheden voor gegevensuitwisseling (en voor professionals) tussen de domeinen (en andere partners) laten zien.

Overzicht richtlijnen en instrumenten voor de praktijk

Platform Sociaal Domein (PSD)
De regioadviseurs van het Platform Sociaal Domein[Link naar https://platform-sociaaldomein.nl/]  ondersteunen gemeenten en partners bij het inrichten van en samenwerken in het sociaal domein. De regioadviseurs adviseren  gemeenten ondermeer in het rechtmatig delen van gegevens.

KEN! (PSD)
KEN! is het Kennis- en Expertisenetwerk voor vraagstukken op het gebied van privacy en gegevensdeling bij samenwerking in het sociaal, en het zorg- en veiligheidsdomein en maakt onderdeel uit van het Platform Sociaal Domein. KEN! ontwikkelde onder andere samen met de gemeente Lelystad een handreiking specifiek gericht op  gegevensdeling ter voorkoming van criminaliteit bij jongeren. KEN!/PSD verzorgde ook de volgende publicaties voorprofessionals:

Ken! verzorgt ook de leergang Organiseren van privacy en gegevensdeling: zo doe je dat!

Het CCV

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie (het CCV) levert onder meer handreikingen en tools voor informatiedeling en privacy met betrekking tot specifieke veiligheidsthema’s zoals voor:

Samen voor Zorg en Veiligheid

De site Samen voor zorg en veiligheid bundelt gevalideerde handreikingen, factsheets en tools over gegevensdeling en privacy in deze domeinen. Op de website is ook het Handvat Gegevensuitwisseling bij samenwerking rond casuïstiek in het zorg- en veiligheidsdomein (2021) te vinden.

Zorg- en veiligheidshuizen.nl

Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
De VNG besteed op haar website regelmatig aandacht aan privacy en gegevensdeling  voor gemeenten. Hieronder een selectie van publicaties in relatie tot het uitwisselen in van informatie tussen de verschillende domeinen.  

Als de afspraken op papier goed geregeld zijn, is het essentieel om te zorgen dat informatie praktisch en efficiënt gedeeld kan worden. Dashboards, case management systemen of andere applicaties kunnen complexe gegevens op een overzichtelijke manier presenteren en toegankelijk maken voor de partijen die daar rechtmatig toegang tot hebben. Dit vermindert de kans op miscommunicatie en vertragingen en bevordert de effectiviteit.

Om onrechtmatige gegevensverwerking  te voorkomen kan in het ontwerp van dergelijke applicaties of systemen ‘privacy en gegevensbescherming’ (volgens de richtlijnen in het wettelijk kader) worden ingebouwd.

  • Jeugddashboard
    In Den Helder wordt tijdens het ambtelijk overleg het jeugddashboard gedeeld met Openbare Orde en Veiligheid (OOV). Het jeugddashboard laat zien welke doelgroepen zorg ontvangen, hoeveel dit kost en hoe lang die zorg duurt. Op basis van deze informatie wordt samen met OOV besloten op welke doelgroepen preventieve maatregelen worden ingezet.
  • OndermijningsLab Jonge Aanwas
    TNO en KansRIJK ontwikkelen OndermijningsLab Jonge Aanwas (OLJA): een applicatie die multidisciplinaire samenwerking rondom jonge aanwas bevordert.
  • Kedo
    Door meerdere gemeenten wordt gebruik gemaakt van ‘Kedo’. Kedo is  applicatie voor gemeenten(in het sociale domein)  die de werkstromen volgt en voldoet aan de richtlijnen uit het wettelijk kader.
  • PGAx
    PGAx is een systeem om veilig en gestructureerd samen te werken voor zorg – en veiligheidshuizen, gemeenten, GGD’s en ketenpartners om complexe problemen in het sociale, zorg- en veiligheidsdomein aan te pakken.
  • Veiligheidsinformatieknooppunt
    Een Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) is verzamelt data uit de gemeentelijke basisregistraties -binnen de wettelijke kaders- op een slimme manier combineert en ontsluit. Het versterkt de bestuurlijke informatiepositie en weerbaarheid en levert een bijdrage aan de gezamenlijke aanpak van maatschappelijke vraagstukken.
  • Atlas
    Atlas is een case management systeem voor gemeenten in de aanpak van ondermijning. Het is de basis van een datagedreven aanpak. In Atlas kunnen signalen en andere informatiebronnen worden omgezet naar dossiers. Dossiers worden verrijkt met openbare bronnen en interne informatie. In Atlas wordt veilig samengewerkt met collega’s op basis van rechten en rollen, volgens het modelprotocol.
  • Ront/C3Group
    RONT/C3Group ontwikkelde voor meerdere gemeenten een applicatie waarmee integraal en domein overstijgend regie kan worden gevoerd op de aanpak ondermijning. In het ontwerp van de applicatie is gebruik gemaakt van het modelprotocol ondermijning.
  • Wegwijzer voor datagedreven werken
    Zie voor meer voorbeelden voor andere veiligheidsthema’s de ‘Wegwijzer voor datagedreven werken’ van het Samenwerkingsverband VIP.
  • Gemeentewet
    Gegevensdeling door gemeenten is toegestaan op basis van wettelijke taken, zoals artikel 172 Gemeentewet (openbare orde) .De burgemeester kan persoonsgegevens verwerken voor de ordehandhaving. De Gemeentewet biedt, in samenhang met de AVG, grondslagen voor gegevensdeling door gemeenten, met name voor openbare orde en veiligheid. Gegevensverwerking is toegestaan als het noodzakelijk is voor een algemeen belang, mits met voldoende waarborgen omkleed, zoals vastgelegd in convenanten of in de onderstaande wettelijke kaders.
  • Wet politiegegevens (WPG)
    De WPG geldt voor politietaken (onder andere boa’s), terwijl de AVG de algemene basiswet is voor gegevensbescherming.
  • Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams)
    Gegevensuitwisseling bij complexe, meervoudige problematiek juridisch ingewikkeld. Het ontbreken van een goede wettelijke basis voor gegevensverwerking in het sociaal domein zou een integrale aanpak belemmeren. Inmiddels is een nieuwe  wettelijk basis (Wams) voorbereid en wordt het voorstel aan de Tweede Kamer voor parlementaire behandeling  voorgelegd. Deze wet heeft als doel om knelpunten weg te nemen die gemeenten en andere organisaties in het sociaal domein ervaren bij het uitwisselen van persoonsgegevens. Het biedt een kader voor een gecoördineerde aanpak, levert juridische grondslagen voor gegevensuitwisseling en het helpt bij het waarborgen tegen onnodige verspreiding van persoonsgegevens. Zie ook de website van het Platform Sociaal Domein voor de mogelijkheden die de wet nu al biedt voor de aanpak van meervoudige problematiek.
  • Wet gegevensdeling door samenwerkingsverbanden (WGS)
    De WGS is in vogelvlucht beschreven op de website Zorgenveiligheidshuizen.nl. Deze wet biedt een wettelijke basis om persoonsgegevens te delen bij een zwaarwegend algemeen belang, bijvoorbeeld in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit. Maar ook hier gelden veel voorwaarden zoals het formuleren voor welk doel je gegevens gebruikt en met wie je ze deelt.
  • Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten (PARTA)
    Deze wet zorgt ervoor dat lokale ketenpartners de gegevensverwerking rondom de Lokale aanpak wettelijk kunnen regelen. Vooruitlopend op de wet is gewerkt met een modelconvenant. Het modelconvenant zorgde voor transparantie rondom werkafspraken over gegevensverwerking en verviel voor dat deel met inwerkingtreding van de wet.
  • Wijziging wet BRP en gevolgen voor briefadressen
    Een wijziging in de Wet basisregistratie personen (BRP) is van kracht. Gemeenten zijn nu verplicht om alle mensen die rechtmatig in de gemeente verblijven en geen woonadres hebben, in de BRP in te schrijven op een briefadres.
  • Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens (WJSG)
    De rechterlijke macht, het Openbaar Ministerie  (en sommige onderdelen van het ministerie van Justitie en Veiligheid) hebben als taak strafbare feiten op te sporen, te vervolgen en af te doen. Daarvoor verzamelen, gebruiken (en verwerken) zij allerlei persoonsgegevens (Autoriterit Persoonsgegevens).
  • Wet bepalingen Burgerservicenummer (BSN)
    Lees meer over de Wet bepalingen BSN en het gebruik van het BSN op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens
  • Participatiewet
    Voor de uitvoering van de Participatiewet heb je veel persoonsgegevens nodig. Hierbij ben je uiteraard gebonden aan de Participatiewet en andere wet- en regelgeving zoals de AVG.  Je mag niet meer gegevens opvragen dan noodzakelijk, je mag de gegevens niet voor een ander doel gebruiken en je moet de gegevens goed beveiligen. Lees hier meer over op de website van de VNG.
  • Wetten omtrent het beroepsgeheim
    Het medisch beroepsgeheim in Nederland is een wettelijk verankerde ‘zwijgplicht’ die inhoudt dat zorgverleners geen informatie over patiënten mogen delen. De Artsenfederatie KNMG geeft op haar website informatie over het beroepsgeheim.
  • Privacywetgeving voor slachtoffers
    Lees over over de privacywetgeving voor slachtoffers de informatie op de website van  Slachtofferhulp Nederland.
  • Uitwisseling van gegevens tussen jeugdhulp en school
    Lees meer over de uitwisseling van informatie tussen jeugdhulp en school meer op de website van het Nederlands Jeugdinstituut.
  • Jeugdwet
    Lees meer over de Jeugdwet en de verwerking van persoonsgegevens op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.
  • Wmo
    De Wet maatschappelijke ondersteuning bevat bepalingen over gegevensverwerking en gegevensdeling. Gemeenten moeten onder andere een privacyprotocol opstellen.