Vijf voordelen voor gemeenten
Laatst gewijzigd op: 10-04-2026Op deze pagina staat informatie waarmee je als beleidsmaker bij een gemeente zelfstandig aan de slag kunt gaan.
Inhoudsopgave
Wil jouw gemeente aan de slag met de werkwijze van de wijk-GGD? Dan vind je hier de informatie die je nodig hebt om aan de slag te gaan. Zoals informatie over de vrije rol van de wijk-GGD’er en handvatten voor elke fase om de werkwijze in te voeren. Heb je advies of ruggenspraak nodig, neem contact op.
Vijf voordelen voor het werken met een wijk-GGD’er
Gemeenten die in de aanpak van mensen met onbegrepen gedrag een wijk-GGD’er inzetten, noemen deze vijf voordelen:
Een wijk-GGD’er biedt snelle hulp voor mensen met onbegrepen gedrag. Hij is creatief en innovatief; doet wat nodig is om een persoon met onbegrepen gedrag snel te helpen en de mogelijke overlast te stoppen. Hij voorkomt escalaties en geeft in de samenwerking met veiligheid- en zorgprofessionals grip op onbegrip.
In de complexe samenleving waar we in leven zijn er steeds meer mensen die niet in een bekend ‘hokje’ passen. In al die situaties kan een wijk-GGD’er uitkomst bieden. Hij kijkt wat er aan de hand is, wat er in een situatie nodig is en betrekt daar de juiste partners uit veiligheid, sociaal en zorg bij. Van praktische oplossingen zoals een boodschap doen voor iemand, een matras regelen of een kop koffie drinken tot aan het organiseren van zorg: een wijk-GGD’er doet dat vanuit zijn onafhankelijke rol.
Een wijk-GGD’er heeft de unieke combinatie van veel kennis en vaardigheden van psychische beelden én lichamelijke problemen. Hij kan samen met zijn partners uit het veiligheids-, sociaal en zorgdomein doorbraken forceren in situaties die daar om vragen.
Als professional die 24/7 bereikbaar is wordt vaak in crisissituaties de hulp van de politie ingeroepen. Alleen politiemensen missen de kennis, kunde en het netwerk om mensen met onbegrepen gedrag goed te helpen. Het is ook hun taak niet. Werken met een wijk-GGD’er is een preventieve maatregel, die ervoor zorgt dat (psychische) problemen van mensen met onbegrepen gedrag geen kans krijgen zich op te stapelen en op tijd worden aangepakt. Ook in escalerende situaties maakt een wijk-GGD’er het verschil.
Een wijk-GGD’er werkt als verbindingsofficier in het netwerk van veiligheid en zorg. In een vroege fase betrekt hij snel de juiste professionals rondom een persoon met onbegrepen gedrag en bepaalt met hen de aanpak en zorg die nodig is én regelt dat.
Vrije rol wijk-GGD’er
Een wijk-GGD’er hoeft niet per se bij de GGD in dienst te zijn. Dit kan ook bij de gemeente, de ggz of ergens anders zijn. De onafhankelijke rol van de wijk-GGD’er is cruciaal; hij is geen vast onderdeel van een sociaal wijkteam of een ander team en is niet gebonden aan specifieke regels of (cliëntgebonden) financiering. Dat houdt vooral in dat hij doet wat nodig is om een persoon met onbegrepen gedrag snel te helpen. Dat kan zijn door de juiste partners te betrekken, hulpverlening te regelen of te doen wat op dat moment nodig is. Dat kan ook iets kleins zijn, zoals een kopje koffie drinken of een boodschap doen. Deze vrije rol blijkt steeds de kern te zijn van het succes van de wijk-GGD’er.
Handvatten
Het CCV maakte voor gemeenten die de werkwijze wijk-GGD willen invoeren, zes praktische handvatten. Voordat je start, is het belangrijk om met alle partners uit het veiligheids- en zorgdomein alvast voorwerk te doen om het bestuurlijk commitment te organiseren. Je vindt in deze handvatten verder informatie over doelen stellen en monitoren, het profiel van een wijk-GGD’er en hoe je deze positioneert.
Op de pagina achtergronden vind je meer informatie over de ontwikkeling van overlast door mensen met onbegrepen gedrag. Wil je graag leren hoe anderen het doen, kom dan eens naar een van onze bijeenkomsten.
Rol van de gemeente
Het college van burgemeester en wethouders is de bestuurlijke opdrachtgever. Zij is verantwoordelijk voor het opzetten en beheersen van de inzet van de wijk-GGD’er. De gemeenteraad moet het initiatief omarmen, ruimte geven om te experimenteren met de werkwijze en de koers kunnen wijzigen als dat nodig is. Daarnaast stelt de raad de kaders en budgetten vast en brengt ze het initiatief onder de aandacht bij inwoners. De gemeentelijke beleidsadviseurs (veiligheid én zorg) adviseren en ondersteunen het college.
Het is aan de projectleider, vaak een beleidsmedewerker, om alle partijen betrokken te krijgen. Hij of zij moet draagvlak creëren in de gemeenteraad, bij het gemeentebestuur en intern op ambtelijk niveau bij de afdeling veiligheid én de afdeling zorg als deze apart zijn georganiseerd. Draagvlak is ook nodig bij samenwerkingspartners die later met de wijk-GGD’er moeten samenwerken. Denk aan politie en ggz-instellingen.
Verder regelt de projectleider de financiële en organisatorische randvoorwaarden en zet hij/zij een goed functionerende projectorganisatie op. Ook zorgt hij er samen met de juridische afdeling en de wijk-GGD’er voor dat de privacy en gegevensdeling goed wordt georganiseerd. Gebruik hierbij de aanwijzingen uit de handreiking privacy en gegevensdeling wijk-GGD’er. Tot slot denkt hij/zij na hoe de opbrengsten inzichtelijk worden gemaakt. Het CCV begeleidde al meer dan 65 gemeenten hierbij en kan jou daar ook bij ondersteunen.
Volgende stap
Sluit aan bij het landelijk netwerkwerk wijk-GGD
Wil je sparren over de werkwijze, invoering of doorontwikkeling van de wijk-GGD’er? Gemiddeld twee keer per jaar organiseert het CCV bijeenkomsten voor beleidsambtenaren van gemeenten en/of wijk-GGD’ers. In deze bijeenkomsten kun je met gelijkgestemde collega’s uit het land kennis en ervaringen delen. Wil je 1-op-1 sparren over de aanpak? Het CCV denkt met een frisse blik en kennis uit het land graag met je mee.