Ga naar de inhoud

Criminele uitbuiting

Laatst gewijzigd op: 01-07-2026

Criminele uitbuiting is een vorm van mensenhandel. Daders zetten slachtoffers onder druk, misleiden hen of maken misbruik van hun afhankelijkheid. Het slachtoffer wordt vervolgens ingezet om strafbare feiten te plegen. Bij minderjarigen hoeft er geen sprake te zijn van dwang om toch te kunnen spreken van criminele uitbuiting. Dwang, misleiding of beïnvloeding kunnen wel onderdeel zijn van de werkwijze van de dader.

illustratie mannetje opent container

De slachtoffers doen vaak het uitvoerende werk. Denk aan het vervoeren van drugs, het plegen van diefstal of het uitlenen van een bankrekening. De daders blijven meestal op de achtergrond. Zij profiteren van de opbrengsten en beperken hun eigen risico.

Criminele uitbuiting onderscheidt zich van andere vormen van mensenhandel, omdat het slachtoffer vaak eerst in beeld komt als pleger van een strafbaar feit. Het slachtofferschap blijft daardoor verborgen. Soms wordt het slachtoffer zelfs veroordeeld, terwijl het strafbare feit juist onderdeel is van de uitbuitingssituatie. Dat maakt de aanpak ingewikkeld. Er zijn vaak veel partijen betrokken die niet direct gerelateerd zijn aan mensenhandel. Daarom is het belangrijk om met de bril van mensenhandel te kijken en de juiste vragen te stellen. Alleen dan kan slachtofferschap beter worden herkend en kan het daderschap van de uitbuiters worden vastgesteld.

Wil je criminele uitbuiting tegengaan? Lees dan meer over: