Antwoorden op veelgestelde vragen over drugsafval

Op basis van het Nationaal Overzicht Drugslocaties 2025 zijn in 2025 117 dumpingen ontdekt. Dat is ongeveer 46 procent minder dan in 2024, toen 217 dumpingen werden gevonden. Uit de registraties is helaas niet goed af te leiden hoe vaak een dumping in een woonwijk of juist in een natuurgebied plaatsvond.

Daarbij geldt dat de aantallen die bij de politie bekend zijn, lager kunnen zijn dan het werkelijke aantal. Niet elke aangetroffen dumping wordt gemeld. Ook is de informatie bij sommige incidenten zo summier dat ze niet goed beoordeeld kunnen worden en daardoor niet meetellen in het landelijk overzicht. Daarnaast is er een ontwikkeling richting alternatieve manieren van dumpen, die minder snel worden ontdekt.

Stap 1 – Melden en afstand houden

Zie je (mogelijk) drugsafval? Meld het direct. Maak één overzichtsfoto van een veilige afstand, loop weg en breng jezelf in veiligheid. Bel 112. Geef de locatie door en vertel wat je ziet, bijvoorbeeld rook, brand of lekkage.

Stap 2 – Hulpdiensten komen ter plaatse

De hulpdiensten beoordelen de situatie en nemen zo nodig maatregelen.

• De brandweer schat de risico’s voor mens, dier en milieu in en handelt waar nodig. Daarbij houdt de brandweer rekening met opsporing.
• De politie zorgt voor openbare orde en veiligheid en kijkt of er opsporingsaspecten zijn.

Als het nodig is, schakelt de politie de Landelijke Faciliteit Ontmantelen (LFO) in. Politie, brandweer, gemeente en toezichthouders stemmen de vervolgstappen af, zoals aangifte en communicatie.

Stap 3 – Eerst het sein ‘veilig’

Werkzaamheden op de plaats delict starten pas als een deskundige heeft vastgesteld dat het veilig is. Dat kan bijvoorbeeld een adviseur gevaarlijke stoffen (AGS) van de brandweer zijn, of de LFO.

Volgorde: eerst sein veilig, dan opsporing, daarna opruimen en afvoeren.

Stap 4 – Opruimen en afvoeren

Het bevoegd gezag is verantwoordelijk voor het verzamelen en afvoeren van het drugsafval en voor het herstel van schade. Het opruimen gebeurt door een geaccrediteerde afvalinzamelaar. Transport vindt plaats volgens de regels van de ADR. Het afval gaat naar een depot voor chemisch afval en/of een erkend afvalverwerkingsbedrijf.

Stap 5 – Bodemonderzoek en sanering (als dat nodig is)

Is sanering nodig? Dan gebeurt dit in opdracht van het bevoegd gezag door een milieukundig adviesbureau. Het adviesbureau schakelt een aannemer in. Het bevoegd gezag ziet erop toe dat de sanering volgens de voorschriften wordt uitgevoerd.

Stap 6 – Registreren en vastleggen

Alle relevante gegevens worden vastgelegd, eventueel met aanvullend beeldmateriaal. De toezichthouder stuurt deze informatie naar de behandelend juridisch medewerker, meestal van het team Vergunningen en Handhaving.

De negatieve gevolgen van afvaldumping voor natuur(beheer), bodem en grondwater worden op lokaal niveau in kaart gebracht. Bij lekkende vaten chemicaliën (drugsafval) is er veelal sprake van verontreiniging van bodem en oppervlaktewater. Deze chemische stoffen afkomstig uit drugsafval zijn gevaarlijk voor de natuur. Er worden zo nodig maatregelen getroffen om de negatieve gevolgen te beperken zoals sanering van de bodem.

Bron:  Antwoorden Kamervragen over drugsdumpingen in de natuur – Omgevingsweb.nl

Dumpingen en lozingen van drugsafval kunnen een bedreiging vormen van drinkwaterbronnen zowel bij oppervlaktewater als bij grondwater. Door kwaliteitsbewaking en controle van zowel de bronnen als het drinkwater door de drinkwaterbedrijven wordt deze bedreiging weggenomen. De drinkwaterbedrijven monitoren de kwaliteit van de drinkwaterbronnen goed. Zodra er verontreinigingen in worden aangetroffen, wordt de inname uit die bron onmiddellijk gestopt. Bij grondwaterbronnen is de monitoring erop gericht verontreinigingen al in een vroegtijdig stadium te signaleren, zodat er voldoende tijd is om maatregelen te nemen. Van een direct gevaar voor de volksgezondheid is daarom geen sprake.

De aanpak van het voorkomen van drugsdumpingen in de natuur en in woonwijken is een breder onderdeel van de integrale aanpak van synthetische drugs. Deze geïntensiveerde aanpak richt zich onder meer op het voorkomen dat grondstoffen voor de productie van synthetische drugs de drugslabs bereiken en op het oprollen van deze drugslabs. Door aan de voorkant te voorkomen dat er drugs geproduceerd kunnen worden, voorkomen de samenwerkingspartners dat er aan de achterkant drugsafval is dat kan worden gedumpt.

Bron:  Antwoorden Kamervragen over drugsdumpingen in de natuur – Omgevingsweb.nl

Incidenteel worden er meldingen gemaakt van vinders over accidentele blootstelling aan drugsafval. Meestal betreft dit wandelaars die drugsafval aantreffen en er dichtbij zijn geweest, waardoor zij de giftige dampen inademen. Omdat deze incidenten doorgaans in de openlucht plaats vinden, blijven de effecten beperkt tot tijdelijke irritatie van luchtwegen en ogen.

Bron:  Antwoorden Kamervragen over drugsdumpingen in de natuur – Omgevingsweb.nl

Je kunt bodemverontreiniging verwachten bij de volgende signalen:

• verkleurde of verdorde vegetatie en opvallende chemische geuren
• dode insecten of dieren in de directe omgeving
• sporen van lozing, zoals slangen of afvoer richting of een nat spoor richting riool of oppervlaktewater
• resten van inrichting of productie, zoals ketels, slangen, filters of ventilatie

Alleen bodemonderzoek door een milieukundige adviesbureau kan hierover uitsluitsel geven. Hier kun je zien of een adviesbureau gecertificeerd is.

Nee, sanering van bodemverontreiniging mag alleen worden uitgevoerd door gecertificeerde bedrijven. Hier kun je zien of een adviesbureau of aannemer gecertificeerd is.

Heb je vragen of zoek je ondersteuning bij onderzoek of aanpak van bodemverontreiniging door drugsafval? Hiervoor kun je terecht bij Bodembeheer Nederland dat als onafhankelijke stichting overheid en grondeigenaren ondersteunt bij bodemverontreiniging met drugsafval.

Ja, deze kosten worden op dezelfde wijze vergoed als de andere kosten voor het opruimen van drugsafval. Zie hiervoor vergoeding opruimen drugsafval.

Heb je vragen of zoek je ondersteuning bij onderzoek of aanpak van bodemverontreiniging door drugsafval? Hiervoor kun je terecht bij Bodembeheer Nederland dat als onafhankelijke stichting overheid en grondeigenaren ondersteunt bij bodemverontreiniging met drugsafval.

Het uitgangspunt is dat de kosten worden verhaald op de dader. Dat heeft altijd de voorkeur. In de praktijk lukt dat niet altijd, bijvoorbeeld omdat de dader onbekend is.

Gemeenten en provincies kunnen daarom een bijdrage krijgen voor de kosten van het opruimen van synthetisch drugsafval. Dit loopt via de decentralisatie-uitkering drugsafval. Alleen gemeenten en provincies kunnen hiervoor kosten melden bij het VNG-loket drugsafval.

Nee. Particulieren kunnen zelf geen aanvraag indienen via het VNG-drugsloket. Alleen gemeenten en provincies kunnen opruimkosten melden voor de decentralisatie-uitkering drugsafval. Een particulier kan zich wel melden bij de gemeente of provincie. De gemeente of provincie beoordeelt vervolgens of de kosten worden meegenomen in de melding.

Ja, dat kan. Als een particulier al kosten heeft gemaakt, kan de gemeente of provincie deze kosten beoordelen en eventueel voorschieten of vergoeden. Daarna kan de gemeente of provincie de factuur meenemen in de melding via het VNG-loket drugsafval.

Nee. Er zijn geen landelijke regels die bepalen of, wanneer en hoeveel gemeenten of provincies moeten doorbetalen aan particulieren. De decentralisatie-uitkering geeft gemeenten en provincies ruimte om zelf keuzes te maken. Het Rijk controleert de afzonderlijke kostenmeldingen niet vooraf.

Gemeenten en provincies melden hun kosten via het VNG-loket drugsafval. De VNG gebruikt alle ingediende meldingen om een verdeelsleutel te maken. Daarmee wordt het beschikbare bedrag verdeeld over de ingediende meldingen. Voor 2026 is in totaal €3 miljoen beschikbaar gesteld door de ministeries van Justitie en Veiligheid en Infrastructuur en Waterstaat.

Nee. Er is geen maximumbedrag per melding vastgesteld. Wel kan de uiteindelijke vergoeding lager uitvallen dan de gemaakte kosten. Dat hangt af van het totaalbedrag aan ingediende kosten en het beschikbare budget.

Nee. Vanwege de aard van de decentralisatie-uitkering controleert het Rijk de afzonderlijke kostenaanvragen niet vooraf. Gemeenten en provincies blijven zelf verantwoordelijk voor een zorgvuldige beoordeling van de kosten die zij melden.

Nee. Aangifte doen is geen landelijke voorwaarde voor de decentralisatie-uitkering. Aangifte is wel sterk aan te raden. Als daders bekend worden, kunnen kosten mogelijk op hen worden verhaald. Dat heeft altijd de voorkeur.

Nee. Drugsafval mag niet worden ingeleverd bij een milieustraat. In het verleden is wel voorgesteld om een zogenoemd ‘drugsluikje’ te maken of de ID-plicht bij milieustraten te schrappen, zodat drugsafval anoniem kan worden afgegeven. De overheid heeft die voorstellen afgewezen. Dat zou namelijk betekenen dat de overheid het afvoeren van drugsafval (en daarmee strafbare feiten) faciliteert. Dat wordt gezien als een onwenselijke gedoogconstructie.

Bron:  Antwoorden Kamervragen over drugsdumpingen in de natuur – Omgevingsweb.nl

De aanpak van druggerelateerde milieudelicten is verschillend naar gelang de oorsprong van een delict. De aanpak van drugscriminaliteit valt binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid onder de brede aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Milieudelicten in de agrarische sector worden in eerste instantie opgepakt door de toezichthouders, zoals de omgevingsdiensten en de Inlichtingen- en Opsporingsdienst (IOD) van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), voordat politie en het Openbaar Ministerie (OM) verder onderzoek doen.

Bron: Officielebekendmakingen.nl

In het buitengebied werken gemeenten, bewoners, ondernemers en brancheorganisaties samen om drugscriminaliteit en andere ondermijnende activiteiten sneller te signaleren en aan te pakken. Via het instrument Veilig Buitengebied wordt een lokaal netwerk opgebouwd dat helpt om signalen te herkennen en weerbaarder te worden. Platform Veilig Ondernemen (PVO) ondersteunt hierbij circa zeventig buitengebieden.

Voor agrariërs zijn daarnaast vertrouwenspersonen ondermijnende criminaliteit ingericht via ZLTO, LTO Noord en LLTB, zodat er landelijke dekking is en boeren laagdrempelig hulp kunnen zoeken bij vermoedens van criminaliteit of onveiligheid.