Ga naar de inhoud

Afval synthetische drugs

Laatst gewijzigd op: 01-06-2026

Bij de productie van synthetische drugs komt veel afval vrij. Per kilo eindproduct gaat het vaak om tientallen liters of kilo’s afval, vooral vloeibaar chemisch afval. Een deel blijft achter op de productielocatie. Een ander deel wordt gedumpt of geloosd en duikt later op in het buitengebied, woonwijken of op bedrijventerreinen.

Drugsafvaldumping in sloot

Hoeveel afval het precies is, verschilt sterk. Recepten en werkwijzen verschillen per criminele groep. Deze voorbeelden geven een indruk van de orde van grootte:

  • Uitwassen cocaïne: variabel, ongeveer 5 tot 15 liter per kilo.
  • Amfetamine: ongeveer 8 liter afval per 1 liter amfetamine-olie.
  • Procaïne: ongeveer 10 liter aceton per 1 kilo bewerkte procaïne als eindproduct.

Juridische duiding: wat bedoelen we met ‘drugsafval’?

In de Nederlandse wetgeving bestaat geen afzonderlijke, letterlijke definitie van het woord ‘drugsafval’ in bijvoorbeeld de Opiumwetwet of Wet Milieubeheer. In beleid, opsporing en rechtspraak wordt de term wel gebruikt.

In de praktijk gaat het om afvalstoffen die vrijkomen bij het vervaardigen, verwerken of bereiden van middelen die onder de Opiumwetwet vallen. Denk aan chemicaliën, residuen, vervuilde verpakkingen, grondstoffen en bijproducten van productieprocessen.

Hoeveel afval ontstaat er?

Bij de productie van synthetische drugs komt veel afval vrij. Per kilo eindproduct gaat het vaak om tientallen liters of kilo’s afval, vooral vloeibaar chemisch afval. Een deel blijft achter op de productielocatie. Een ander deel wordt gedumpt of geloosd en duikt later op in het buitengebied, woonwijken of op bedrijventerreinen.
 
Hoeveel afval het precies is, verschilt sterk. Recepten en werkwijzen verschillen per criminele groep. Deze voorbeelden geven een indruk van de orde van grootte:

  • Amfetamine: ongeveer 8 liter afval per 1 liter amfetamine-olie.
  • Procaïne: ongeveer 10 liter aceton per 1 kilo bewerkte procaïne als eindproduct.
  • Uitwassen cocaïne: variabel, ongeveer 5 tot 15 liter per kilo.

Wat zit er in drugsafval?

Drugsafval is meestal niet één stof. Vaak gaat het om mengsels in een waterige oplossing. Daarin kunnen verschillende componenten zitten, zoals:

  • grondstoffen die worden gebruikt om drugs te maken;
  • oplosmiddelen, zoals aceton;
  • zuren die in het proces worden gebruikt en als reststof achterblijven (zoals zoutzuur die vrijkomt bij de productie van amfetamine);
  • stoffen die reacties sturen of stoffen omzetten;
  • resten van eindproduct of mislukte batches.

Soms gaat het niet alleen om vloeistoffen. Ook materialen die op de productielocatie zijn gebruikt, kunnen doordrenkt zijn met chemicaliën. Hieronder staat veelvoorkomende vormen van drugsafval en de belangrijkste risico’s.  

Vormen van drugsafval

Restanten uit de productie van synthetische drugs (zoals amfetamine of MDMA). Vaak in blauwe vaten, jerrycans of grote intermediate bulk containers (IBC’s, meestal 1000 liter, kunststof tank in een stalen kooi op een pallet). Soms worden ook slangen aangetroffen die reststromen via toilet of afvoer naar het riool leiden.

Risico: corrosief, ontvlambaar, milieuvervuilend.

Verpakkingsmateriaal, filters, beschermende kleding, handschoenen en ander wegwerpmateriaal. Dit kan restchemicaliën bevatten.

Risico: milieu- en contactrisico.

Gasflessen die bij de productie worden gebruikt (met bijvoorbeeld waterstofchloride of ammoniak).

Risico: Explosiegevaar, verstikkingsgevaar.

Restanten en grondstoffen die bij het uitwassen en bewerken worden gebruikt, zoals cement, kwik, zwavelzuur en benzine. De LFO meet op elke cocaïnewasserij of er sprake is van kwikbesmetting (ook belangrijk voor waterschappen en omgevingsdienst).

Risico: milieugevaar, bodemvervuiling.

Lappen, doeken of andere materialen die doordrenkt zijn met chemicaliën.

Risico: brandgevaar, giftige dampen, contactrisico.

Overgebleven pillen, tabletten of capsules.

Risico: veiligheids- en gezondheidsrisico.

Signalen die kunnen wijzen op drugsafval

Drugsafval is niet altijd direct herkenbaar. Toch komen deze signalen vaak terug:

  • chemische geur: prikkelend of opvallend ‘anijsachtig’;
  • verkleurde of verdorde vegetatie;
  • dode insecten of dieren in de directe omgeving;
  • sporen van lozing, zoals slangen of afvoer richting riool of oppervlaktewater;
  • resten van inrichting of productie, zoals ketels, slangen, filters of ventilatie.

Let op etikettering en gevaarsymbolen

Als er etiketten op vaten of verpakking zitten, controleer dan (op afstand en alleen als dat veilig kan) of:

  • het etiket vloeistofbestendig is;
  • de fabrikant of leverancier vermeld staat;
  • er informatie staat over de inhoud;
  • er duidelijke gevaarsymbolen op staan;
  • de inhoudsmaat genoemd is.

Waarom indicatief testen belangrijk is

Bij een vermoeden van drugsafval helpt indicatief testen om sneller de juiste keuzes te maken. Het ondersteunt bij:

  • Veiligheid: sneller zicht op risico’s en beschermingsmaatregelen.
  • Informatiepositie: een plaats delict kan waardevolle informatie opleveren.
  • Kosten: voorkomen van onnodige inzet of verkeerd afvoeren.
  • Registratie: juiste verslaglegging, ook voor (inter)nationale systemen.

Bij voorkeur voert LFO of forensische opsporing deze test uit. Als zij niet beschikbaar zijn, kan een rechercheur van Team Milieu dit doen, mits opgeleid en met de juiste voorzorgsmaatregelen.

Achtergrondinformatie