Criminaliteit binnen familienetwerken
Laatst gewijzigd op: 30-01-2026
Criminaliteit binnen familienetwerken gaat over georganiseerde misdaad die ontstaat en voortleeft binnen een familie of extended family. Gedrag dat voor buitenstaanders afwijkend of strafbaar is, wordt binnen het familienetwerk als normaal beschouwd. Deze normen en patronen worden actief doorgegeven aan volgende generaties. Er is sprake van intergenerationele overdracht van criminele en gewelddadige dynamieken, maar ook van slachtofferschap en mogelijk trauma.
Wat maakt deze netwerken zo gesloten?
Deze familienetwerken hebben sterke interne bindingen en een diep wantrouwen naar de buitenwereld. Ze houden grip op hun leden en laten maar beperkt hulp of toezicht toe. Voor professionals zijn deze netwerken daarom moeilijk te bereiken.
Voor individuen binnen deze netwerken is het moeilijk zich te onttrekken aan de criminele activiteiten en de bestaande verwachtingen. Loyaliteit aan de familie, angst voor vergelding en een diepgewortelde angst voor de wereld buiten het netwerk zorgen ervoor dat zij klem komen te zitten. Minderjarigen lopen extra risico om uitgebuit te worden. Dit wordt ook wel criminele uitbuiting genoemd. Criminele uitbuiting is, net als arbeids- en seksuele uitbuiting, een vorm van mensenhandel. Het unieke aan deze variant is dat het slachtoffer vaak wordt gezien als dader van een strafbaar feit. Het daderschap is zichtbaar; het echte slachtofferschap ligt verborgen.
Focus van het CCV
Het CCV werkt in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid aan de aanpak van criminele uitbuiting van minderjarigen binnen familienetwerken. Deze hoofdopdracht bestaat uit meerdere deelopdrachten. Het doorbreken van de uitbuitingssituatie van minderjarigen blijkt namelijk pas mogelijk als er tussenstappen worden gezet. Zoals het herkennen van signalen, het duiden van slachtofferschap en het organiseren van passende integrale samenwerking.
In dit webdossier vind je meer informatie over:
- De eigenschappen van gesloten familienetwerken
- De rol van huiselijk geweld en onderdrukking binnen deze netwerken
- Het belang van waarnemen en interpreteren
- Werken met criminaliteit binnen familienetwerken
- Samenwerken met partners
- Het aanbod van het CCV
- Voorbeeldprojecten aanpak criminaliteit binnen familienetwerken.