Vormen van sekswerk
Laatst gewijzigd op: 14-10-2025Er zijn verschillende vormen van sekswerk.
Sekswerk is divers en wordt in verschillende vormen aangeboden op diverse locaties. In de begripsvorming is het van belang om een gezamenlijk gedragen beeld te hebben over welke vorm van sekswerk gesproken wordt. Er is sprake van locatiegebonden sekswerk en niet locatiegebonden sekswerk. Dit overzicht geeft een korte beschrijving van de verschijningsvorm met praktijkvoorbeelden van het beleid van verschillende gemeenten.
Locatiegebonden sekswerk
Raamsekswerk/raambordeel
Het werven van klanten gebeurt zichtbaar vanaf de openbare weg vanachter een raam. Sekswerkers huren de ruimte meestal van een raamexploitant tegen een vast tarief per dag of dagdeel. In alle gemeenten is raamsekswerk vergunningsplichtig. Er zijn gemeenten met een algeheel raamsekswerkverbod. Dit wordt vastgesteld in de APV. In andere gemeenten kan een beperkt aantal ramen een vergunning krijgen in een daartoe aangewezen gebied.
Seksclub/bordeel/privéhuis
Er is sprake van een zeer grote variëteit: van zeer luxe clubs tot heel eenvoudige voorzieningen. Een seksclub is meestal wat groter, heeft een bar en soms shows of films. Een privéhuis heeft een kleinschaliger karakter. Qua vergunningen- en handhavingsbeleid zijn ze vergelijkbaar met raamsekswerk.
Sekstheater/peepshow
Bij deze categorie seksbedrijven gaat het om bedrijven waarbij bijvoorbeeld erotische shows worden opgevoerd. Randvoorwaarde is dat er geen sprake is van seks tussen performers/sekswerkers en klanten.
Erotische massagesalon
Erotische massagesalons waarbij seksuele handelingen tegen vergoeding worden verricht, zijn vergunningsplichtig. Erotische massagesalons vallen dan onder de noemer seksbedrijf. In ruim de helft van de massagesalons worden seksuele diensten aangeboden, zo valt te lezen in het ‘Onderzoeksrapport Fenomeenonderzoek Mensenhandel en Mensensmokkel in de Chinese beautybranche’ van de KLPD en de Universiteit van Amsterdam in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Niet locatiegebonden sekswerk
Escortbedrijf
Bij escort is geen sprake van een vaste werklocatie. De afspraak komt tot stand via de telefoon of het internet. Een escortbedrijf of escortservice is een bemiddelingsdienst tussen klanten en sekswerkers. Een escortbedrijf heeft een vergunning nodig.
Sekswerk in hotels en op vakantieparken
Sekswerk vindt ook plaats in hotels of op vakantieparken. Het gaat dan om escorts die door (hotel)gasten zijn besteld of sekswerkers die een kamer in een hotel of een vakantiehuis huren en daar klanten ontvangen. In hoeverre dit toegestaan is, kan lokaal geregeld worden in gemeentelijk beleid. Als een gemeente deze vorm van sekswerk uitdrukkelijk verbiedt, kan in samenwerking met het hotel of vakantiepark gekeken worden hoe dit te voorkomen is. Defence for Children heeft gratis online trainingen ontwikkeld voor hotelpersoneel om deze vorm van sekswerk en mogelijke signalen van uitbuiting te leren herkennen.
Straatsekswerk/tippelen
Bij deze vorm van sekswerk vindt de werving van klanten op de openbare weg plaats en wordt de seksuele handeling op verschillende plaatsen verricht, bijvoorbeeld een afwerkplek, auto of bij iemand thuis. In de meeste gemeenten is straatsekswerk verboden.
In sommige gemeenten is een bepaald gebied aangewezen als tippelzone. Vaak is deze zone gereserveerd voor een specifieke doelgroep van (verslaafde) sekswerkers uit de eigen regio. Dit wordt door middel van een registratiesysteem gecontroleerd. In de gemeente Nijmegen bijvoorbeeld mogen sekswerkers niet meer tippelen zonder registratiebewijs van de gemeente.
Thuissekswerk
Thuissekswerk speelt zich af in de eigen woning van de sekswerker. Over het algemeen wordt deze woning niet opgevat als een seksinrichting, omdat er geen sprake is van een bedrijfsmatige exploitatie. De sekswerker is immers alleen werkend en in de eigen woning werkzaam zoals ieder aan huis gebonden beroep.
Voor deze vorm is geen algemene vergunningplicht, hoewel gemeenten de ruimte hebben om deze vorm van sekswerk wel onder (vergunning)regels te plaatsen. Meer informatie over de mogelijkheden die gemeenten hebben om thuissekswerk toe te staan of te beperken staan omschreven in de handreiking sekswerkbeleid. Als twee of meer sekswerkers in een woning werkzaam zijn, is er altijd sprake van de verplichting voor een vergunning voor seksbedrijf.
Thuissekswerk kent verschillende uitdagingen. Zo wordt de relatie met uitbuiting vaak snel gelegd en wordt sekswerk door de maatschappij en politiek nog altijd argwanend bekeken. Vanuit verschillende hoeken worden argumenten aangedragen om sekswerk vanuit huis te verbieden of toe te staan. Het is duidelijk dat over dit onderwerp de meningen verschillen.
Podcast-serie over thuissekswerk
Met de podcast-serie ‘De toekomst van thuisprostitutie’ belicht het CCV de verschillende perspectieven en maakt daarmee de uitdagingen bespreekbaar. In drie afleveringen word je meegenomen in de zienswijzen van gemeenten, sekswerkers, klanten van sekswerkers, politie en zorgverleners.
De 3 afleveringen zijn:
In de eerste aflevering van deze podcast-serie geven de sekswerkers Jessie en Dennis een inkijkje in hun leven. Ze vertellen waarom ze voor dit beroep gekozen hebben, wie hun klanten zijn en hoe ze omgaan met het stigma dat op sekswerk rust. Ook hoor je waar ze hun werk het liefste zouden willen uitvoeren, hoe de gemeenten waarin ze wonen hiermee omgaan en welke gevolgen dit voor ze heeft.
In de tweede aflevering ‘De toekomst van thuisprostitutie; Beleid en werkelijkheid’ vertellen Foxy Angel en Linda hoe zij in het sekswerk zijn gerold en hoe zij over thuisprostitutie denken. Daarnaast hoor je hoe de gemeenten Tilburg en Lelystad hun prostitutiebeleid invullen. Deze gemeenten hebben bewust de keuze gemaakt om prostitutie vanuit woningen toe te staan. Ook krijg je meer achtergrondinformatie van prostitutie- en gezondheidscentrum P&G292 (een samenwerkingsverband tussen HVO-Querido en de GGD Amsterdam) en het team mensenhandel van de politie.
In de derde aflevering ‘De toekomst van thuisprostitutie; Zorgelijk of zorgend?’ staan de taken en uitdagingen centraal, die handhavers, de GGD en de politie hebben om misstanden onder sekswerkers aan te pakken. Ook hoor je waarom en onder welke voorwaarden de gemeenten Tilburg en Lelystad prostitutie vanuit huis toestaan en hoe sekswerker Dennis dit toelatingsbeleid ervaart. Daarnaast vertellen meerdere partijen waarom het zo belangrijk is dat beleidsmakers en sekswerkers met elkaar in gesprek blijven.
Afleveringen beluisteren
De afleveringen van de podcast-serie ‘De toekomst van thuisprostitutie’ zijn onder andere te beluisteren via een van de volgende podcast-apps: