Ga naar de inhoud

OOV op Orde – Werken aan een toekomstbestendig OOV 

Laatst gewijzigd op: 09-04-2026

12 maart 2026 heeft het congres OOV op Orde – Werken aan een toekomstbestendig OOV plaatsgevonden voor en door OOV-ers van de middelgrote en kleine gemeenten. Hier vind je een korte samenvatting van de presentaties en andere relevante informatie ervan.

Luchtfoto van Leiden.

De dag startte met een kort vraaggesprek met: 

  • Desiree Vliege van het ministerie van Justitie en Veiligheid 
  • Burgemeester Joyce Langenacker van Zeist namens het netwerk van middelgrote gemeenten (M50)
  • Burgemeester Hans Teunissen van Gennep namens het netwerk van kleine gemeenten (K80).

Plenaire bijdragen

Na het vraaggesprek volgde een presentatie van Lieke Sievers, wegbereider VNG-delegatie Versterken Positie​ Lokaal Bestuur in het Veiligheidsbestel. Sievers pleit ervoor om uit te gaan van vertrouwen, want de meeste mensen deugen. Dat vraagt om een andere aanpak. “Als we doen wat we deden, dan krijgen we wat we kregen”.  

Lieke Sievers geeft een presentatie tijdens het congres OOV op Orde op 12 maart 2026 in Amersfoort.

Sievers ziet veiligheid als voorwaarde voor een vreedzame en rechtvaardige samenleving. Voor de veiligheid van de samenleving is het belangrijk om signalen vroegtijdig te herkennen en problemen gezamenlijk aan te pakken. Daarmee benadrukte ze dat veiligheid niet alleen de verantwoordelijkheid is van de politie of de overheid, maar van iedereen in de samenleving: inwoners, organisaties, gemeenten en professionals. Want: “Samenleven doe je samen.” 

Leestips van Lieke Sievers: 

  • Anders vasthouden, 9 sleutels voor het werken vanuit de bedoeling – Wouter Hart 
  • De meeste mensen deugen – Rutger Bregman 

Als manager van Innoveren met Impact bij de Rijksorganisatie voor Organisatieontwikkeling, Digitalisering en Innovatie (ODI) liet But Klaasen zien hoe innovatie kan bijdragen aan een slagvaardigere overheid.

But Klaasen geeft een presentatie tijdens het congres OOV op Orde op 12 maart 2026 in Amersfoort.

Vanuit zijn ervaring bij de ministeries van Justitie en Veiligheid en Economische Zaken sprak hij over thema’s als veiligheid, cyberveiligheid en digitale regulering. Daarbij benadrukte hij het belang van maatschappelijke impact: “Innovatie heeft pas waarde als het de samenleving daadwerkelijk beter en veiliger maakt.” Zijn kernboodschap is: maak de meerwaarde van innovatie helder, organiseer lange-termijnbudget en governance, en durf barrières op het juiste niveau aan te pakken. Vraag steeds opnieuw: waar zit de barrière écht? 

  • De presentatie van But Klaasen en de brochure Van idee naar impact zijn op te vragen via oov-oporde@hetccv.nl.

Paul Iske, oprichter van het Instituut voor Briljante Mislukkingen, vindt dat we anders moeten kijken naar fouten en mislukkingen. In onze samenleving proberen bedrijven vaak alles zo veilig mogelijk te doen, volgens hem remt dat innovatie af. 

Paul Iske geeft een presentatie tijdens het congres OOV op Orde op 12 maart 2026 in Amersfoort.

Plannen verlopen in de praktijk bijna nooit precies zoals bedacht. Dat betekent dat we moet accepteren dat dingen anders lopen en kunnen mislukken. Iske moedigt mensen aan om risico’s te nemen en nieuwe dingen te proberen. Zijn advies: “Kom ook uit je bed voor iets waarvan je niet zeker weet of het lukt.” Als iets mislukt, is dat volgens hem niet erg. “Zolang je er maar van leert en het de volgende keer beter doet.”   

  • Leer ook van briljante mislukkingen van anderen (BriMis) 
Overzicht van alle deelnemende projecten van Proeflokalen OOV op orde

Presentaties van de workshops

Ondermijning stopt niet bij gemeentegrenzen. In deze workshop stond de regio-aanpak van ondermijning centraal. Verkend werd hoe gemeenten, partners en regio’s effectief kunnen samenwerken om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Aan de hand van praktijkvoorbeelden werd besproken wat werkt, waar knelpunten zitten en welke rol governance, informatie-uitwisseling en gezamenlijke uitvoeringskracht daarbij een rol spelen. 

Aanpak Jeugdcriminaliteit Zeeland

Zeeuwse gemeenten werken integraal samen aan een uniforme en preventieve aanpak van jeugdcriminaliteit, met gezamenlijke werkwijzen, monitoring en projectleiders als aanjagers. De focus ligt nu op doorontwikkeling, het oplossen van knelpunten en duurzame borging. 

Regionaal Samenwerken Groningen

In Groningen vergroten sociale, economische en geografische factoren de kwetsbaarheid voor ondermijning. Daarom is gekozen voor een regionale, programmatische aanpak met gemeenten en ketenpartners. 

Belangrijkste opbrengsten: de Groningse norm, een Regionaal Interventieteam (RIT) en een gerichte preventiecampagne jeugd & drugs. 

Intensieve samenwerking gemeente Simpelveld

Heerlen en Simpelveld werken samen aan leefbaarheid en veiligheid via een integrale OOV-aanpak, waarin gebiedsgericht en persoonsgericht werken worden gecombineerd. Centraal staan samenwerking, de verbinding zorg en veiligheid en de rol van de regisseur sociaal veilig bij het aanpakken van complexe veiligheidsvraagstukken. 

Versterken OOV positie kleine gemeenten lokaal en regionaal

Kleine gemeenten in de regio Veluwe Noord versterken de OOV‑positie (Openbare Orde en Veiligheid) door taken te bundelen en de lokale én regionale samenwerking te verbeteren. De focus ligt op meer regie, samenhang en effectiviteit in een regio zonder centrumgemeente. 

Veilig Samen in de Stedendriehoek

Deze presentatie gaat over hoe en onder welke voorwaarden gemeenten en politie informatie met elkaar mogen delen in het kader van de aanpak van ondermijning, buiten de bestaande samenwerking binnen het RIEC. 

De Bibob-functie speelt een cruciale rol in het voorkomen dat de overheid onbedoeld criminele activiteiten faciliteert. In deze workshop staat het versterken van de Bibob-functie centraal. Er werd gesproken over hoe gemeenten deze functie effectiever kunnen organiseren, welke samenwerkingsvormen daarbij helpen en hoe capaciteit, expertise en informatie optimaal kunnen worden benut.

De presentatie laat zien hoe gemeenten via OOV op orde hun Bibob‑beleid en -uitvoering hebben versterkt door regionale samenwerking in Bibob Expertise Teams (BET’s). Door kennis, capaciteit en werkprocessen te bundelen is Bibob beter toepasbaar geworden onder meer binnen de Omgevingswet, milieu en zorg. De proeftuinen leveren concrete producten op zoals werkprocessen, afwegingskaders en samenwerkingsovereenkomsten. Tegelijk blijven capaciteit, financiering, juridische borging en draagvlak belangrijke uitdagingen.

Deelnemende projecten

  • Bibob Expertise Teams (BET) district West-Utrecht.
  • Bibob Expertiseteam Gooi en Vechtstreek
  • Bibob Samenwerking BES
  • Samenwerkende gemeenten in toepassing Bibob Omgevingswet.

Lees ook het interview met het Bibob-team:

 

Gemeenten staan voor grote opgaven, terwijl de beschikbare uitvoeringscapaciteit steeds schaarser wordt. Hoe kun je toch slagvaardig blijven? Deze workshop ging over hoe gemeenten hun uitvoeringskracht slimmer kunnen bundelen door een Bestuurlijk Interventieteam (BIT) op te zetten. Besproken werd wat een BIT kan opleveren, welke organisatorische keuzes daarbij komen kijken en welke lessen uit de praktijk relevant zijn voor gemeenten die hiermee aan de slag willen.

Steeds meer gemeenten staan voor de keuze: taken zelf blijven uitvoeren, bundelen met anderen of (deels) overdragen. In deze workshop onderzoeken we wanneer bundeling of overdracht van taken een logische stap is en wat dat vraagt van organisatie, samenwerking en sturing. Logisch gedacht, maar in de praktijk toch lastig.

Regionaal juridisch piket

Elf gemeenten in IJsselland hebben onderzoek gedaan naar de haalbaarheid en wenselijkheid van een regionaal juridisch piket voor integrale veiligheidsvraagstukken buiten kantoortijden. De centrale vraag is of zo’n piket nodig en uitvoerbaar is en hoe dit ingericht zou kunnen worden. Het onderzoek is uitgevoerd via documentstudie en interviews.

De Ai OOV-assistent

AI‑assistent Buddie is ontwikkeld om OOV‑professionals (Openbare Orde en Veiligheid) te ondersteunen in hun dagelijkse werk. Buddy is opgezet als een virtuele assistent in een afgeschermde en veilige omgeving, die voldoet aan privacy‑ en informatieveiligheidseisen (o.a. AI‑act). De assistent werkt op basis van vooraf geselecteerde en gecontroleerde bronnen, zoals APV’s, beleid en openbare informatie, zodat gebruikers grip houden op actualiteit en juistheid.

Informatiepositie OOV op orde (Den Helder)

OOV op Orde laat zien hoe Den Helder OOV‑informatie en ‑processen structureert via Atlas en het Veiligheidsinformatieknooppunt, met sterke aandacht voor privacy en informatieveiligheid. Dit zorgt voor beter inzicht, overzicht en informatiegestuurd werken, met als volgende stap verbetering van leefbaarheid in wijken.

Versterkte inzet in warme fase maatschappelijke onrust

Gemeenten krijgen steeds vaker te maken met (dreigende) maatschappelijke onrust, waarbij kennis en ervaring in de warme fase niet altijd toereikend zijn. Daarom ontwikkelt Bureau Regionale Veiligheidsstrategie een werkwijze voor specialistische ondersteuning – desgewenst en ‘op afroep’ – van minder ervaren gemeenten bij (dreigende) maatschappelijke onrust met een mogelijk ontwrichtend karakter, in de acute (of ‘warme’) fase.

Zorg en veiligheid 2.0

Dit project versterkt de samenwerking tussen zorg en veiligheid door duidelijke convenanten, DPIA’s en werkprocessen. Met ondersteuning van Informatiesysteem KeDo, vaste overlegstructuren en AVE‑trainingen wordt ingezet op vroegtijdige signalering en preventie bij jeugd, volwassenen en woonoverlast.

De veiligheidsopgaven voor gemeenten veranderen snel en vragen om een samenhangende aanpak. Deze workshop ging over het vernieuwde Kernbeleid Veiligheidsbeleid en het evalueren van projecten. Verkend werd hoe gemeenten kunnen komen tot een actueel en gedragen veiligheidsbeleid dat inspeelt op nieuwe risico’s, maatschappelijke ontwikkelingen en lokale prioriteiten. Daarbij was aandacht voor keuzes, samenwerking en de vertaling van beleid naar uitvoering. Hoe krijg je de regie op je werk terug?

Schaarste aan capaciteit, middelen en expertise dwingt gemeenten tot slimme keuzes. In deze workshop werden de resultaten van het Avans-onderzoek Slim omgaan met schaarste besproken. Het onderzoek richtte zich met name op kleine en middelgrote gemeenten (<80.000 inwoners). Behandeld werden welke strategieën gemeenten helpen om met beperkte middelen toch effectief te blijven, en wat dit betekent voor sturing, samenwerking en de inrichting van de uitvoering. Het onderzoek is eind maart beschikbaar.

Deze workshop werd twee keer gegeven.