Eigenschappen gesloten familienetwerken

Gesloten familienetwerken werken vaak vanuit een sterke wij-cultuur. Binnen deze cultuur staat niet het individu, maar het collectief centraal:

• Men zorgt voor elkaar (een voor allen, allen voor een)
• De mening van de groep telt
• Posities worden bepaald door relaties en plaats in de groep
• Problemen worden met elkaar of voor elkaar opgelost
• Alles staat in dienst van het groepsbelang.

Vanuit de sociale psychologie en zoals in zijn onderzoek beschreven door Toine Spapens kun je spreken van een ingroup en een outgroup.

De ingroup vormt het hechte familie- of verwantschapsnetwerk waarin onderlinge loyaliteit, wederzijdse bescherming en gedeelde normen centraal staan. Deze groep functioneert als een gesloten systeem met eigen regels, rechtvaardiging van gedrag en zelfs parallelle rechtspraak.

De outgroup bestaat uit de buitenwereld, instanties, professionals en de samenleving, die als vreemd of zelfs bedreigend wordt ervaren. Deze scheiding versterkt de interne verbondenheid en maakt de netwerken moeilijk toegankelijk voor beïnvloeding van buitenaf.

Vier soorten netwerken

In de praktijk zijn er vier terugkerende profielen van georganiseerd verband waarbinnen criminele activiteiten plaatsvinden waar te nemen:

• Het familienetwerk verbonden door bloedbanden en loyaliteit
• Meerdere familienetwerken verbonden door bloedbanden en loyaliteit die samen een gemeenschap vormen
• Netwerken verbonden door loyaliteit en ideologische overtuiging
• Een combinatie van bovenstaande vormen. 

Een gesloten familienetwerk kan beleefd worden als een veilig en geborgen systeem. Maar er is ook een andere kant van de medaille, namelijk die van huiselijk geweld en onderdrukking binnen afhankelijkheidsrelaties.