Malafide klussers aanpakken

Deze praktijken komen vaak voor in georganiseerd verband. Sommige groepen werken mobiel en zijn in meerdere gemeenten actief. Ze gebruiken wisselende bedrijfsnamen, telefoonnummers, voertuigen en websites. Daardoor kunnen zij in korte tijd op verschillende plekken slachtoffers maken.

De werkwijze van malafide klussers verandert. Waar deze klussers eerder vooral langs de deuren gingen, komen inwoners nu ook online met hen in contact, zeker wanneer er sprake is van spoed. Bijvoorbeeld via zoekmachines, online advertenties of websites die betrouwbaar lijken. Juist daardoor is het voor inwoners lastig om vooraf te zien met wie zij te maken hebben.

Voor gemeenten is het daarom belangrijk om inwoners actief te informeren. Met duidelijke waarschuwingen, praktische tips en heldere meldroutes kunnen gemeenten helpen om slachtofferschap te voorkomen.

Hoe gaan malafide klussers te werk?

Malafide klussers bieden vaak werkzaamheden aan in en om het huis. Denk aan reparaties aan daken, schoorstenen en dakgoten, schilderwerk, gevelreiniging, bestrating, asfaltering, slotenmakerswerk, elektra of spoedreparaties.

Zij spelen vaak in op haast, onzekerheid of acute problemen. Denk aan een kapot slot, een lekkage, stroomstoring of schade aan het dak. Inwoners zoeken dan snel hulp en klikken soms op het eerste bedrijf dat zij online vinden.

Daar zit het risico. Een website kan professioneel ogen, terwijl de bedrijfsgegevens onduidelijk zijn of niet kloppen. Ook kan een lage vanafprijs later flink oplopen. Wat begint als een snelle oplossing, eindigt dan in een hoge rekening, slecht werk of druk om direct te betalen.

Deze praktijken staan vaak niet op zichzelf. Dezelfde personen of groepen kunnen in meerdere gemeenten actief zijn, soms onder steeds andere bedrijfsnamen of websites.

Signalen om met inwoners te delen

Gemeenten kunnen inwoners wijzen op signalen die kunnen duiden op malafide klussers:

• Er is geen duidelijke offerte.
• De prijsafspraak is alleen mondeling gemaakt.
• De prijs loopt tijdens de klus snel op.
• Het bedrijf heeft geen duidelijk adres of KvK-nummer.
• De diensten worden in heel Nederland aangeboden, maar zijn niet aan specifieke vestigingen gekoppeld.
• Het telefoonnummer of e-mailadres is niet goed herleidbaar; het e-mailadres komt bijvoorbeeld niet overeen met de naam van het bedrijf of er wordt gebruik gemaakt van een algemeen nummer, zoals een 0900-nummer.
• De reviews zijn opvallend positief, vaag of alleen op één website te vinden.
• De klusser wil direct beginnen en zet druk op de beslissing.
• Er wordt gevraagd om direct aan de deur te betalen.
• Er komt geen duidelijke factuur.
• De bedrijfswagen, werkkleding of het gereedschap oogt niet professioneel.
• De klusser wordt boos, dwingend of intimiderend als er vragen worden gesteld.

Eén signaal betekent niet meteen dat er sprake is van malafide klussers, maar meerdere signalen tegelijk zijn reden om extra voorzichtig te zijn.

Handelingsperspectief voor inwoners

Gemeenten kunnen onderstaande punten gebruiken in bewonerscommunicatie, bijvoorbeeld op de gemeentelijke website, social media, in een wijknieuwsbrief of via wijkteams.

Voor de afspraak

Adviseer inwoners om eerst het bedrijf te controleren:

• Check of het bedrijf staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
• Controleer of KVK-nummer, adres en telefoonnummer kloppen.
• Kijk of er reviews of klachten staan op verschillende onafhankelijke websites, zoals Trustpilot en Opgelicht?.
• Controleer bij de branchevereniging of keurmerkbeheerder waar het bedrijf zegt aangesloten te zijn of dit daadwerkelijk zo is.
• Zoek ook op de bedrijfsnaam in combinatie met woorden als ‘klacht’, ‘oplichting’ of ‘ervaring’.

Adviseer inwoners daarnaast om altijd een schriftelijke offerte te vragen voordat zij akkoord gaan. In de offerte moet staan:

• welk bedrijf de werkzaamheden uitvoert;
• welke werkzaamheden worden gedaan;
• wat de prijs is;
• welke kosten er eventueel bij kunnen komen;
• wanneer de klus wordt uitgevoerd;
• hoe en wanneer er betaald moet worden.

Wijs inwoners erop dat extra kosten niet zomaar in rekening mogen worden gebracht. Wijkt de prijs meer dan 10% af van de offerte? Dan moet het bedrijf dit vooraf melden en moet de consument hiermee instemmen. Dit geldt tenzij in de algemene voorwaarden een ander percentage staat.

Adviseer inwoners om ook voor en na de werkzaamheden foto’s maken van de situatie. Adviseer hen ook om af te spreken dat extra werkzaamheden pas mogen worden uitgevoerd na hun toestemming. Zet ook deze afspraak schriftelijk vast.

Tijdens de afspraak

Adviseer inwoners om alert te blijven tijdens de werkzaamheden. Let bijvoorbeeld op de bedrijfswagen (noteer het kenteken), werkkleding en gereedschap. Oogt het professioneel en komt het overeen met de gegevens online? Check ook regelmatig wat er gebeurt.

Wees vooral alert als:

• de klusser zegt dat er direct veel meer werk nodig is;
• de prijs ineens veel hoger wordt;
• er druk wordt gezet om snel te beslissen;
• een second opinion wordt afgeraden;
• de klusser boos of dwingend reageert;
• er direct contant of per pin aan de deur betaald moet worden.

Twijfelt een inwoner? Dan is het advies: ga niet akkoord met extra werkzaamheden. Vraag eerst advies aan iemand die je vertrouwt of neem contact op met een ander erkend bedrijf.

Na de afspraak

Adviseer inwoners om na afloop:

• foto’s te maken van het uitgevoerde werk;
• niet te betalen zonder duidelijke factuur;
• de factuur per e-mail of op het woonadres te laten sturen;
• te controleren of de factuurgegevens overeenkomen met de offerte en website;
• niet direct aan de deur te betalen, zeker niet bij hoge bedragen.

Wat als een inwoner de situatie niet vertrouwt?

Gemeenten kunnen inwoners het volgende handelingsperspectief meegeven:

• Staat er een klusser of monteur voor de deur en vertrouw je het niet? Laat diegene niet binnen en bel 112.
• Ben je mogelijk slachtoffer geworden? Meld dit bij de politie. Ook als je twijfelt. Meldingen zijn belangrijk om patronen te herkennen en georganiseerde groepen beter in beeld te krijgen.
• Inwoners kunnen ook melding doen of advies vragen bij de Fraudehelpdesk of ACM ConsuWijzer.
• Inwoners die liever anoniem willen melden, kunnen dat doen bij Meld Misdaad Anoniem.

Waarom melden en signalen delen belangrijk is

De schade voor inwoners kan groot zijn. Soms gaat het om enkele honderden euro’s. In bijzondere gevallen loopt de schade op tot tienduizenden euro’s. Vooral oudere of kwetsbare inwoners lopen risico. Naast financiële schade kan ook het veiligheidsgevoel ernstig worden aangetast.

Soms denken slachtoffers dat zij geen aangifte kunnen doen, omdat het om een conflict over een klus lijkt te gaan. Dat is niet altijd juist. Als er sprake is van misleiding, druk, bedreiging of oplichting kan aangifte wel degelijk van belang zijn.

Voor gemeenten en veiligheidspartners zijn meldingen belangrijk. Malafide klussers zijn vaak lokaal, regionaal of landelijk actief. Soms gaat het om losse oplichters, maar vaak om georganiseerde groepen die mobiel werken. Zij gebruiken wisselende namen, telefoonnummers, voertuigen en websites.

Door signalen te bundelen, ontstaat beter zicht op terugkerende werkwijzen, betrokken personen, voertuigen, websites en bedrijfsnamen. Zo kunnen patronen sneller worden herkend en kunnen gemeenten, politie, toezichthouders en andere veiligheidspartners gerichter handelen.

De actuele signalen vragen ook om aandacht voor online vindbaarheid, misleidende websites en advertenties. Juist daar begint het contact met slachtoffers steeds vaker.