Lasten gekoppeld aan samenscholingsverbod houden stand   

Datum uitspraak

22-10-2025 

Kenmerken

• Gemeente 
• KNVB/BVO 
• Wijk 
• Stadion 
• Voetbalgerelateerde overlast 
• Geweldpleging 
• Mishandeling 
• Veldbetreding 
• Stadionverbod 
• Last onder dwangsom 

Wat was de overtreding? 

Uit de bestuurlijke rapportage blijkt dat een groepje supporters meermaals betrokken is geweest bij geweldsincidenten rondom wedstrijden van Go Ahead Eagles. Deze vier supporters maken deel uit van een grotere supportersgroep die gelieerd is aan voetbalclub Go Ahead Eagles. Van deze groep is bekend dat zij stelselmatig overlast veroorzaken rondom wedstrijddagen van de club. Alle vier de supporters hebben meerdere antecedenten op het gebied van openlijke geweldpleging, zware mishandeling, en overlast. 

Welke maatregel werd opgelegd? 

De supporters hebben alle vier een landelijk stadionverbod opgelegd gekregen. De burgemeester van Deventer legt daarnaast lasten onder dwangsom op die inhouden dat de supporters artikel 2:1 van de APV van Deventer niet mogen overtreden. Deze bepaling bevat een samenscholingsverbod. Als gevolg van de last onder dwangsom, verbeuren de supporters voortaan € 2.500 per overtreding van de last, met een maximum van € 10.000. Het bezwaar en beroep van de supporters tegen de last onder dwangsom, werden eerder al ongegrond verklaard.  

De supporters gaan in hoger beroep. Zij menen dat sprake is van een strafvervolging, een criminal charge. Volgens de raadsman koppelt de burgemeester immers een sanctie aan het overtreden van de wet, net als de strafrechter. De dwangsom is echter veel hoger ten opzichte van een boete die in het strafrecht zou worden opgelegd, terwijl deze bestuursrechtelijke procedure veel minder waarborgen heeft dan het strafrecht, waardoor de rechter buitenspel wordt gezet.

Ook zegt de raadsman dat de supporters tweemaal voor dezelfde gedraging worden vervolgd, omdat zij ook al strafrechtelijk worden vervolgd. Verder zijn de lasten onevenredig, omdat er geen einddatum aan is gekoppeld. 

Wat besloot de rechter? 

De Afdeling legt uit dat een last onder dwangsom een herstelsanctie is en tot doel heeft om herhaling te voorkomen. De last onder dwangsom is niet strafrechtelijk van aard. Als de supporters het samenscholingsverbod niet opnieuw overtreden, dan verbeuren zij ook geen dwangsom. In die zin is de zwaarte van de last beperkt.

Bovendien is de dwangsom niet zodanig hoog dat die als criminal charge moet worden aangemerkt. Daarom is ook het ne bis in idem beginsel, het verbod op dubbele vervolging, niet geschonden.  

Ten aanzien van de hoogte van de last onder dwangsom merkt de Afdeling op dat deze niet onevenredig hoog is en dat het belangrijk is dat een prikkel tot naleving van het bedrag uitgaat. Voor wat betreft het ontbreken van de einddatum aan de last onder dwangsom, sluit de Afdeling aan bij de rechtbank.

Het is niet de bedoeling dat een dergelijke last jarenlang boven het hoofd van de supporters blijft hangen. Daarom wijst de Afdeling nogmaals op een bepaling in de Awb (artikel 5:34, tweede lid) dat de mogelijkheid biedt om tot opheffing van de last te verzoeken als de beschikking een jaar van kracht is zonder dat een dwangsom is verbeurd. De hoger beroepen zijn ongegrond. 

Wat kunnen we van deze uitspraak leren? 

Een last onder dwangsom is een herstelsanctie. Als de beschikking een jaar van kracht is zonder dat een dwangsom is verbeurd, dan kan iemand om opheffing van de last verzoeken. 

Meer informatie over deze zaak: ECLI:NL:RVS:2025:5007. Zie ook ECLI:NL:RVS:2025:5082; ECLI:NL:RVS:2025:5084; ECLI:NL:RVS:2025:5085