Inzet noodbevelsbevoegdheid in geval van OAOV

Laatst gewijzigd op: 04-12-2025

Doelgroep: gemeentelijke organisatie

Type cybercrime: Online aangejaagde openbare ordeverstoringen (OAOV) – digitale oproepen tot fysieke ordeverstoring.
Type aanpak: Preventief én repressief (gericht op voorbereiding en snelle inzet bij incidenten).
Aanpak: Bestuurlijke maatregelen ter bescherming van de openbare orde.
Initiatiefnemer: Gemeente Utrecht, in samenwerking met advocatenkantoor AKD, ministerie van J&V, G4-steden, Leeuwarden, Urk, Zoetermeer, Stenden Hogeschool en het CCV.

Omschrijving project

De gemeente Utrecht ontwikkelt een handreiking voor het gebruik van de noodbevelsbevoegdheid in het geval van online aangejaagde openbare ordeverstoringen (OAOV). Deze handreiking biedt een duidelijk handelingsperspectief voor burgemeesters, zodat zij effectief kunnen optreden bij dergelijke verstoringen. Het document gaat inzicht geven in de toepassing van de noodbevelsbevoegdheid zoals vastgelegd in artikel 175 van de Gemeentewet.

Het doel van de handreiking is het realiseren van een bruikbaar kader voor gemeenten om adequaat te reageren op OAOV-incidenten. Hoewel specifiek gericht op burgemeesters, is het document inzetbaar door alle Nederlandse gemeenten en dient het als praktische leidraad bij het omgaan met deze complexe problematiek.

Het initiatief heeft bestuurlijk draagvlak, mede dankzij een door de gemeenteraad aangenomen motie van het CDA en de VVD. De motie roept op om bestuursrechtelijke mogelijkheden, waaronder de noodbevelsbevoegdheid, te benutten bij OAOV. Deze motie volgt op een afgewezen voorstel om online gedragingen expliciet in de APV op te nemen.

Doelgroep

Burgemeesters en gemeentelijke beleidsadviseurs (alle Nederlandse gemeenten).

Probleem

OAOV-incidenten vormen een groeiende uitdaging voor gemeenten. Burgemeesters hebben beperkte handelingsperspectieven om snel en effectief op te treden bij digitale oproepen tot ordeverstoring.

Doelstelling

Ontwikkelen van een praktische handreiking die burgemeesters ondersteunt bij het inzetten van noodbevelsbevoegdheid (art. 175 Gemeentewet) bij OAOV-situaties.

Aanpak

Juridische analyse van noodbevelsbevoegdheid en toepassingsvoorwaarden.
Ontwikkeling van een stappenplan en scenario’s voor besluitvorming.
Afstemming met advocatenkantoor AKD, ministerie van JenV, G4-steden, Leeuwarden, Urk, Zoetermeer, Stenden Hogeschool CCV en juridische experts.
Borging van bestuurlijk draagvlak en communicatie naar gemeenten.

Omschrijving kosten

Kosten voor juridische expertise, projectcoördinatie, en afstemming met samenwerkingspartners (indicatie: voornamelijk ureninzet, geen grote materiële kosten).

Minimale randvoorwaarden

Juridische expertise beschikbaar.
Bestuurlijke afstemming en draagvlak.
Samenwerking met ketenpartners (politie, OM, veiligheidsregio).

Duur project

Circa zes maanden (inclusief consultatie en afronding).

Menskracht

Projectleider, juridisch adviseur, beleidsadviseur, communicatieadviseur.

Samenwerkingspartners

G4-steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht), advocatenkantoor AKD, ministerie van JenV.Leeuwarden, Urk, Zoetermeer, Stenden Hogeschool.
Juridische werkgroep OAOV van het CCV.
Mogelijk externe juridische specialisten.