Het Cybercrimineel Toneel

Initiatiefnemer: Ontwerper Femke Hoppenbrouwer, ontwerpend onderzoek City Deal Lokale Weerbaarheid Cybercrime
Doelgroep: Senioren
Type cybercrime: digitale babbeltruc, phishing en meer
Type aanpak: preventief
Aanpak gericht op: slachtoffer

Omschrijving project

Het Cybercrimineel Toneel laat senioren op een verrassende manier kennismaken met de trucs en technieken van cybercriminelen. Niet door alleen te vertellen waar ze op moeten letten, maar door het zelf te ervaren.

In Het Cybercrimineel Toneel stappen deelnemers tijdelijk in de rol van een cybercrimineel. Aan de hand van toneellessen oefenen zij met situaties die zijn gebaseerd op echte belscripts van online oplichters.

Hoe werkt het?

Deelnemers ontdekken hoe een cybercrimineel een gesprek opbouwt, vertrouwen probeert te winnen en inspeelt op emoties. Ze ervaren bijvoorbeeld hoe een oplichter iemand onder druk kan zetten of juist gerust kan stellen. Door deze technieken zelf te spelen, wordt duidelijker hoe een babbeltruc of andere vorm van online oplichting werkt.

De aanpak maakt gebruik van de kracht van theater: oefenen, ervaren en reflecteren. Dat zorgt voor een laagdrempelige manier om met elkaar in gesprek te gaan over online criminaliteit.

Een andere kijk op kwetsbaarheid

Het Cybercrimineel Toneel gaat uit van het idee dat senioren niet alleen kwetsbare slachtoffers zijn. Iedereen kan vaardigheden ontwikkelen om online criminaliteit beter te herkennen en zichzelf te beschermen. Ook het beeld van de cybercrimineel wordt anders bekeken. Een online oplichter is niet altijd de anonieme hacker achter een computer. Cybercriminelen maken juist gebruik van menselijke vaardigheden. Ze schrijven overtuigende scripts, spelen in op emoties en passen hun verhaal aan tijdens een gesprek. Door beide perspectieven samen te brengen, ontstaat een nieuwe manier om digitale weerbaarheid te vergroten.

Ontwikkeld vanuit ontwerpend onderzoek

Het Cybercrimineel Toneel is ontwikkeld door social designer en kunstenaar Femke Hoppenbrouwer binnen de City Deal Lokale Weerbaarheid Cybercrime. Zij onderzocht hoe nieuwe, creatieve vormen van preventie kunnen bijdragen aan de digitale weerbaarheid van senioren.

Het ontwerptraject laat zien dat preventie niet alleen draait om informatie en waarschuwingen. Door mensen zelf te laten ervaren hoe een cybercrimineel te werk gaat, kan een gesprek over online veiligheid op een andere manier op gang komen. Het Cybercrimineel Toneel is daarmee een inspirerend voorbeeld van hoe gemeenten en hun partners met een creatieve en mensgerichte aanpak kunnen werken aan digitale weerbaarheid.