Het InterventieKompas: hoe helpt het jou in de praktijk?
Het InterventieKompas is een gratis gedragsanalysetool, ontwikkeld door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV). Met dit instrument kunnen onder andere beleidsmakers of uitvoerders het gedrag van verschillende doelgroepen analyseren, nog voordat nieuwe regels of verboden van kracht zijn.
Door middel van een gestructureerde vragenlijst brengt het InterventieKompas in kaart hoe waarschijnlijk het is dat mensen zich aan deze (nieuwe) regels zullen houden, en welke factoren daarbij een rol spelen. Denk hierbij aan: kennen mensen de regels, zien ze de risico’s, wat is hun motivatie, hoe groot is de pakkans en de welke beloning of straf verwachten ze?
Vuurwerkverbod
In het Handhavingsplan Jaarwisseling 2026/2027, opgesteld door het ministerie van Justitie en Veiligheid, is het InterventieKompas gebruikt om na te denken over hoe verschillende groepen mensen zullen omgaan met het (aankomende) vuurwerkverbod. Door expertsessies te organiseren en het InterventieKompas toe te passen, is er inzicht verkregen in de motieven en het verwachte gedrag van bijvoorbeeld de traditionele vuurwerkafsteker. Dit levert waardevolle informatie op: beleidsmakers kunnen zo al vóór de jaarwisseling 2026/2027 inschatten waar mogelijke knelpunten liggen en welke communicatie of handhaving nodig is om naleving te stimuleren, zelfs als de bewuste wet- en regelgeving nog niet van toepassing is.
Nieuw stelstel voor motorrijtuigenbelasting
In 2030 wordt voor alle personen- en bestelauto’s de motorrijtuigenbelasting omgevormd tot een belasting op basis van het aantal gereden kilometers, het zogenoemde ‘betalen naar gebruik’. Het CCV onderzocht het nalevingsgedrag en de fraudegevoeligheid met het InterventieKompas. Dit onderzoek heeft inzicht gegeven in wat de overheid kan verwachten als ze dit beleid gaat invoeren. Verder is duidelijk welke groepen er te onderscheiden zijn als het gaat om naleving en welke maatregelen nodig zijn om bepaalde doelgroepen te bereiken. Concreet leverde dit een tabel op met mogelijke maatregelen per type nalever of overtreder.
Hoe kan het InterventieKompas jou helpen
Het grote voordeel van het InterventieKompas is dat het niet alleen achteraf, maar juist vooraf meer inzicht geeft in het gedrag van mensen. Hierdoor kunnen gemeenten, politie en andere betrokken partijen hun beleid, voorbereidingen en communicatie beter afstemmen op de praktijk. Het instrument maakt het mogelijk om gericht te interveniëren, bijvoorbeeld door extra aandacht te besteden aan groepen die minder geneigd zijn zich aan de regels te houden, of door misverstanden over de regels tijdig te signaleren en weg te nemen. Zo draagt het InterventieKompas bij aan een effectiever en realistischer beleid met meer aandacht voor gedrag.
Meer informatie
Wil je meer weten over het InterventieKompas? Neem dan contact op met gedragsadviseur Marit van Wijncoop, of ga direct aan de slag met het InterventieKompas.