Aanslagen met explosieven op woningen, bedrijven en voertuigen

Laatst gewijzigd op: 20-02-2026

Het aantal aanslagen met explosieven op woningen, bedrijven en voertuigen blijft onverminderd hoog. Uit voorlopige cijfers van het Offensief tegen Explosies blijkt dat er in 2025 in Nederland 1525 (pogingen tot) aanslagen met explosieven hebben plaatsgevonden. In 2024 waren het er 1543. Dat was een stijging van 71% ten opzichte van 2023 toen het er 901 waren. Hoewel er dus sprake is van een lichte daling, is het aantal nog steeds te hoog. Gemiddeld zijn er per week in Nederland 29 explosies of pogingen daartoe.

Deze aanslagen hebben een enorme impact op de veiligheid(sgevoel) in de wijk en brengen grote risico’s met zich mee. Denk daarbij aan schade aan woningen en de omgeving, maar met name ook aan het risico voor en de impact op slachtoffers. Er zijn helaas al dodelijke slachtoffers te betreuren bij aanslagen met explosieven. Bij veel incidenten wordt zwaar vuurwerk zoals cobra’s gebruikt, vaak in combinatie met brandbare vloeistoffen.

Offensief tegen Explosies: gezamenlijk actieplan

In april 2025 is het landelijke Offensief tegen Explosies gepresenteerd. Dit is een brede samenwerking tussen het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV), de Nationale Politie, het Openbaar Ministerie (OM), Aedes (namens woningcorporaties), gemeenten, het Verbond van Verzekeraars, de reclasseringsorganisaties en het bedrijfsleven (VNO-NCW en MKB Nederland). Deze partijen slaan de handen ineen in een actieplan dat zich richt op alle facetten van het explosiegeweld:

Preventie (zoals voorlichting aan jongeren).
Opsporing en vervolging.
Nazorg voor minderjarigen.
Lokale regie en samenwerking.

In november 2025 is door dit Offensief het Landelijk Handelingskader: Bij aanslagen met explosieve (OTF) gepresenteerd.

Meer weten over het Offensief Tegen Explosies? Lees de Q&A erover op de website van de VNG.

En de toelichting op de website van de Rijksoverheid.

Netwerk Explosies in Gemeenten (NEIG)

De incidenten met explosies blijft onverminderd hoog en steeds meer (kleine) gemeenten worden getroffen door dit soort incidenten. De aanpak vergt niet alleen bestuursrechtelijk, maar ook strafrechtelijk en politieel optreden en inzicht. Daarnaast kunnen ook private partijen (bijvoorbeeld woningcorporaties, verzekeringsmaatschappijen, brancheverenigingen etc.) helpen om barrières op te werpen. Hoewel er een breed scala aan instrumenten beschikbaar is, blijken deze in de praktijk soms niet toereikend of nog niet overal bekend. Daarom heeft de VNG, in samenwerking met het ministerie van JenV, een netwerk opgericht om gemeenten te ondersteunen bij aanslagen met explosies.

Het netwerk bestaat uit experts op het gebied van openbare orde en veiligheid (OOV) en medewerkers van de VNG en het ministerie van JenV.

Deelname aan dit netwerk geeft gemeenten toegang tot deelname aan het besloten forum Netwerk Explosies in Gemeenten waar de deelnemers onderling specifieke informatie kunnen uitwisselen en waar men van elkaar gaat leren.

Op de website van VNG staat meer informatie over dit netwerk en hoe je je kunt aanmelden.

Het CCV draagt actief bij

Het CCV levert een bijdrage aan (de ambitie van) dit landelijke offensief met praktische ondersteuning, kennisdeling en het ontwikkelen van instrumenten die gemeenten en keten-/ samenwerkingspartners direct kunnen inzetten. Het CCV helpt medewerkers van onder meer gemeenten, woningcorporaties en politie op weg met de aanpak ervan.

Het CCV voert de volgende activiteiten uit:

Het CCV heeft een uitgebreid dossier over de sluitingsbevoegdheid 174a Gemeentewet. Deze bestuurlijke bevoegdheid kan ingezet worden nadat een aanslag met explosieven heeft plaatsgevonden, wat regelmatig gebeurt.

Sta je als gemeente voor een complexe casus rond een (dreiging van) een aanslag met explosieven? En zoek je bestuurlijk-juridische denkkracht om weloverwogen keuzes te maken? Dan kun je vanaf begin februari 2026 een beroep doen op deze consultatiepoule.

Wat is het aanbod van de poule?

Een netwerk van ervaren juridische adviseurs uit diverse gemeenten.
Voor meedenken en advies bij een complexe casus, ter versterking van de eigen kennis/ inzichten van de vragende professional.
Gericht op de bestuursrechtelijke aanpak van aanslagen met explosies, beschietingen worden ook meegenomen. Dus juridisch van aard. Sparren en/ of advisering over (de afweging van) het inzetten van bestuurlijke bevoegdheden om de openbare orde en veiligheid te waarborgen.
Het CCV voert regie en coördinatie. Zij heeft de makelaarsfunctie tussen vraag uit het land en aanbod van de poule.

Hoe werkt het?

Doe je verzoek tot advisering via email 174aconsultatiepoule@hetccv.nl of bel 030-7516700.
Het CCV weegt vervolgens in samenspraak met de vraagsteller af, op basis van de inhoud van de casus/ situatie, op welke wijze consultatie geboden kan worden.
De consultatie is laagdrempelig en gericht op ondersteuning, niet op het overnemen van de casus. De verantwoordelijkheid voor besluitvorming en uitvoering blijft altijd bij de gemeente zelf.

Doe voorwerk, bereid je zo veel mogelijk voor

De poule is geen piketdienst, die 24/7 à la minute te raadplegen is. Hoe beter de lokale voorbereiding (vormgeven van het werkproces, opstellen bestuurlijk afwegingskader, communicatiestrategie en afspraken met keten-/samenwerkingspartners) in ‘de koude fase’ wordt opgepakt door een gemeente, hoe sneller en effectiever (bestuurlijke) interventies uitgevoerd kunnen worden als dat nodig is.

Onderscheid forum NEIG en consultatiepoule

In het forum NEIG kun je ook terecht voor uitwisselen good practices lokale aanpak en nazorg, strategieën voor preventie en handhaving. De consultatiepoule richt zich in eerste instantie sec op bestuurlijk-juridisch advies over (de afweging van) het inzetten van bestuurlijke bevoegdheden.

Het ministerie van JenV heeft opdracht aan het CCV gegeven om samen met het OM en de politie een handreiking op te stellen voor een daadkrachtige aanpak van F4-vuurwerk.

In deze handreiking wordt verduidelijkt:
• wanneer aangetroffen F4-vuurwerk als wapen kan worden gezien;
• hoe de Wet economische delicten benut kan worden voor handhaving en opsporing bij misbruik van F4-vuurwerk;
• wanneer de Wet wapens en munitie toegepast kan worden.

Deze handreiking biedt professionals op lokaal en regionaal niveau duidelijkheid over juridische kaders én handelingsperspectief voor vroegtijdig ingrijpen. Meer weten over de handreiking F4-vuurwerk? Neem contact op met CCV-adviseur Mick Claessens via mick.claessens@hetccv.nl.