Terugblik: Congres Programma Handhaving & Gedrag

8 december 2025

Op 26 november kwamen we met onderzoekers, toezichthouders, handhavers en beleidsmakers samen in het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam voor het congres Handhaving & Gedrag. Een dag vol ontmoeting, inspiratie en nieuwe inzichten over naleving, toezicht en gedragsbeïnvloeding.

De dag begon met een warm welkom van Patrick van den Brink, directeur van het CCV, tevens voorzitter van de stuurgroep van het programma. Met zijn opening zette hij meteen de toon: dit congres draait om samen leren, met de praktijk als kompas en onderzoek als brandstof.

Linda van den Bos (NVWA) nam vervolgens als dagvoorzitter de regie. Met haar scherpe vragen en ontspannen stijl hield ze vaart in het programma en zorgde ze voor verbinding tussen de verhalen op het podium en de vragen uit de zaal.

Briljante mislukkingen

De eerste keynote kwam van Paul Iske. Hij sprak over Briljante Mislukkingen: wat je kunt leren van dingen die anders lopen dan gepland. Zijn boodschap was herkenbaar en praktisch: samen werken, samen mislukken, samen leren. Wat goed past bij toezicht en handhaving, waar je in de praktijk vaak met onverwachte situaties te maken krijgt.

Onderzoeksresultaten

Daarna presenteerden onderzoekers hun onderzoeksresultaten uit 2024–2025. Frederiqque Six (VU Amsterdam) liet zien hoe betrouwbare toezichthouders regelnaleving kunnen stimuleren, met een evidence-informed handreiking voor de toezichtpraktijk. Koen Migchelbrink (Erasmus Universiteit) ging in op de vraag wanneer burgers wel of niet gegevens willen delen met toezichthouders.

Tineke Lambooy (Nyenrode Business Universiteit) sprak over situaties waarin economische belangen en natuurbescherming met elkaar botsen.

En Marieke Kluin sloot dit blok af met ‘De wortel of de stok: over de effecten van verschillende soorten sancties op regelnaleving door bedrijven’. De onderzoeken van Marieke Kluin en Tineke Lambooy zijn te downloaden via handhavingengedrag.nl

Na de lunch gingen we verder. In twee parallelsessies werden de onderzoeksvoorstellen voor 2026–2027 gepresenteerd. Er werd veel uitgewisseld en meegedacht door de bezoekers.

We sloten de dag af met Merijn Ruis, die vertelde over de psychologie van geluk. Hij liet zien hoe kleine veranderingen in je dagelijks leven kunnen zorgen voor meer verbinding met de mensen om je heen.

Het CCV kijkt terug op een inspirerende dag. Bezoekers waren enthousiast en er is veel geleerd.