Supermarkten Sliedrecht pakken winkeldieven samen aan
Drie supermarkten in Sliedrecht beginnen met een gezamenlijke aanpak tegen winkeldiefstal en overlast. Ze doen dat samen met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV). De ondernemers willen veelplegers sneller herkennen, schade verhalen op de dader en de druk op de politie verlagen. Dit doen ze via een collectief winkelverbod.
De nieuwe werkwijze in Sliedrecht kwam ter sprake tijdens een inspectie van het winkelgebied rond het Burgemeester Winklerplein. Ondernemers kaartten de winkeldiefstal en overlast aan bij de wijkagent en CCV-adviseur Martijn Wildeboer. Daaruit bleek dat losse maatregelen vaak te weinig effect hebben.
Eenmalig winkelverbod werkt vaak niet
Een eenmalig winkelverbod of een losse aangifte stopt veelplegers meestal niet. Ook wordt dit niet altijd opgepakt door de juiste instanties. “In één van de nieuwste afspraken van de politie staat dat ze niet verplicht zijn om op een melding van winkeldiefstal af te gaan. Daardoor voelen ondernemers zich soms machteloos”, vertelt Wildeboer.
Met steun van het CCV en een bijdrage van het Ondernemersfonds Sliedrecht kozen de supermarkten voor een gezamenlijke aanpak. Een belangrijk onderdeel van dit collectief winkelverbod is een beveiligde app. Daarin kunnen deelnemende winkels incidenten registreren en informatie delen, zoals de naam en foto van een verdachte. Zo krijgen ondernemers sneller zicht op veelplegers en kunnen zij als groep optreden.
Volgens Wildeboer gebruiken inmiddels meer dan 2.500 winkels in Nederland het collectief winkelverbod. Doordat signalen in één systeem samenkomen, ontstaat sneller een duidelijk beeld van herhaald overlastgevend gedrag.
De aanpak werkt met een duidelijk stappenplan:
- Eerste keer betrapt: de verdachte krijgt een waarschuwing.
- Tweede keer: de supermarkten kunnen een collectief winkelverbod opleggen van meestal één jaar.
- Ernstige gevallen: het verbod kan oplopen tot twee jaar.
SODA-systeem
Ook bij agressie tegen medewerkers, zoals belediging of bedreiging, kunnen de winkels direct ingrijpen. In zulke gevallen kan een dader naast een waarschuwing of winkelverbod ook financieel aansprakelijk worden gesteld. Zo’n civiele boete of schadevergoeding staat los van een eventuele strafzaak via het Openbaar Ministerie.
Deze aanpak sluit aan bij het SODA-systeem (Service Organisatie Directe Aansprakelijkstelling). Met dit systeem kunnen winkeliers via de rechter schade van winkeldiefstal verhalen op de dader. SODA wordt al langer gebruikt, onder meer in Rotterdam.
Op dit moment zijn er drie andere winkelgebieden in afwachting van een vergunning om met deze aanpak te starten. De verwachting is dat dit jaar zal groeien van 65 gebieden nu naar in totaal zo’n 80 aan het eind van dit jaar.
Meedoen is zichtbaar
De deelnemende winkels laten met een sticker bij de ingang zien dat zij meedoen. Daarmee willen zij duidelijk maken dat winkeldiefstal en overlast sneller gevolgen hebben. Als de aanpak goed werkt, kunnen later ook andere winkels in het gebied aansluiten.