Secondant: hoe doorbreek je de keten van mishandeling?
De NOS meldde in mei 2025 dat in Nederland de afgelopen vijf jaar zeker twaalf gevallen van kindermarteling voor de rechter kwamen. Kinderen werden langdurig opgesloten, uitgehongerd, vernederd of mishandeld; soms jarenlang en.. vaak buiten het zicht van instanties. Klinisch psycholoog Leony Coppens noemt het bij de NOS een blinde vlek: Nederland heeft nauwelijks taal, kennis en registratie voor deze meest extreme vorm van kindermishandeling.
Van generatie op generatie
Precies daar raakt het actuele nieuws aan een vraag die Secondant vorig jaar stelde aan de Canadese klinisch psycholoog en universitair hoofddocent Rachel Langevin: hoe voorkomen we dat mishandeling van generatie op generatie wordt doorgegeven? Langevin, verbonden aan McGill University in Québec, doet al jaren onderzoek naar intergenerationele kindermishandeling. Haar centrale boodschap is ongemakkelijk én hoopgevend: ouders die als kind mishandeling, misbruik of verwaarlozing meemaakten, lopen een verhoogd risico dat hun kinderen opnieuw slachtoffer worden, maar die keten is niet onvermijdelijk.
Gevolgen latere leeftijd
Volgens Langevin stapelen risico’s zich vaak op. Wie als kind meerdere vormen van geweld of verwaarlozing meemaakte, kan daar als volwassene nog dagelijks de gevolgen van dragen: depressie, posttraumatische stress, problemen met emotieregulatie, middelengebruik of moeite met gezonde relaties. Dat werkt door in het ouderschap. Niet omdat slachtoffers automatisch daders worden, benadrukt Langevin, maar omdat onverwerkt trauma de beschikbaarheid, veiligheid en veerkracht van ouders onder druk kan zetten.
Preventie kindermishandeling
Preventie begint daarom niet pas als een kind blauwe plekken heeft, maar veel eerder: bij het herkennen van trauma, het versterken van ouders, het doorbreken van isolement en het blijven ondersteunen van jongeren die uit de jeugdzorg komen. Langevin pleit voor een holistische aanpak, waarin mentale gezondheid, armoede, relaties, opvoedvaardigheden en sociale steun niet los van elkaar worden behandeld. Want wie kindermishandeling wil voorkomen, moet durven kijken naar wat eraan voorafgaat. Hoe verbreek je die generationele echo voordat een volgend kind slachtoffer wordt?
Lees het volledige interview met Rachel Langevin op Secondant.