Partners bouwen door aan positieversterking sekswerkers

Patrick van den Brink, directeur van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV), en andere betrokken partners ondertekenden 19 februari een intentieverklaring voor het vervolg op de aanpak ‘Versterking sociale en juridische positie van sekswerkers’.

Daarmee sloten zij het gezamenlijke traject af én spraken zij af om de samenwerking vast te houden om de positie van sekswerkers te versterken, stigma te verminderen en drempels bij basisvoorzieningen te verlagen.

Waarom deze aanpak er is

Sekswerkers moeten in de praktijk vaak extra drempels over, juist bij basiszaken die voor anderen vanzelfsprekend zijn. Denk aan toegang tot bankdiensten, zorg en bescherming. De aanpak is opgezet om de sociale positie van sekswerkers te verbeteren, hun juridische positie te versterken, het stigma te verminderen en de toegang tot basisvoorzieningen te vergroten.

Vijf thema’s

De aanpak bestaat uit vijf hoofdthema’s:

1. Zakelijke dienstverlening: betere toegang tot zakelijke rekeningen en verzekeringen, en duidelijkheid rond de opting-in-regeling.
2. Zorg: drempels naar medische zorg verlagen en ervaringen rond jeugd en gezin beter in beeld brengen.
3. Politie: bejegening verbeteren en processen rond aangifte en controles doorlichten.
4. Gemeenten: actualisatie van onder meer de Model-APV en handreikingen voor lokaal sekswerkbeleid, plus lessen over stigma voor boa’s.
5. Communicatie en media: rijksbrede richtlijnen voor communicatie zonder vooroordelen en betere online informatie voor sekswerkers.

Terug- en vooruitkijken tijdens bijeenkomst

De bijeenkomst op 19 februari stond in het teken van twee vragen: wat is er in de afgelopen twee jaar bereikt, en wat is nodig om de ingezette lijn vast te houden? Met een volle zaal (ruim 60 aanwezigen) kwamen sekswerkers, beleidsmedewerkers van gemeenten en andere betrokken organisaties samen om ervaringen te delen.

De aftrap werd gedaan door Adriënne Huisman van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Directeuren-generaal Monique Commelin (ministerie van Justitie en Veiligheid) en Stan Katee (ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) benadrukten dat er stappen zijn gezet, mede dankzij de inzet van sekswerkers, organisaties, gemeenten en partners. Tegelijk was de boodschap helder: het werk is nog niet af.

Resultaten aanpak

In het panelgesprek met Yvette Luhrs (Sekswerk Alliantie Destigmatisering), Johanne Leeman (ministerie van Justitie en Veiligheid) en Rodney Haan (het CCV) kwamen meerdere opbrengsten naar voren. Een belangrijk resultaat is dat het gesprek met banken concreter is geworden, waardoor het openen van een zakelijke rekening voor sekswerkers beter bespreekbaar en in sommige gevallen ook haalbaarder is.

Ook zijn producten ontwikkeld die gemeenten en toezichthouders helpen bij professionalisering, zoals een handreiking sekswerkbeleid en een leidraad voor toezicht. Misschien wel net zo belangrijk: deelnemers gaven aan dat samenwerking en onderling vertrouwen zijn gegroeid. Dat helpt om lastige vragen samen te blijven oplossen, juist als regels, uitvoering en beeldvorming elkaar raken.

Knelpunten

Tegelijk werden ook de knelpunten benoemd. Niet alle banken bieden al ruimte voor zakelijke rekeningen. En rond de opting-in-regeling zijn nog vragen die om verduidelijking vragen. Ook blijft het gesprek over sekswerk in de samenleving en politiek gevoelig. Dat kan de voortgang vertragen, terwijl de praktijk juist vraagt om duidelijkheid en gelijke behandeling.

Rodney Haan verwoordde het tijdens de bijeenkomst als volgt: als je een branche als beroepsgroep benadert, helpt dat om over vooroordelen heen te stappen. Net zoals bij andere beroepen waar mensen ook een mening over hebben, maar waar professionele erkenning wél de basis is.

Ondertekening intentieverklaring

De intentieverklaring markeert de afronding van het traject én het vervolg van een blijvende samenwerking. Partners spraken onder meer af dat zij:

• De sociale en juridische positie van sekswerkers blijven versterken, met hun perspectief en rechten centraal.
• Kennis, ervaringen en samenwerkingsafspraken borgen in het dagelijks werk.
• Elkaar blijven vinden en aanspreken als signalen de positie van sekswerkers ondermijnen.
• Bijdragen aan een veilig, transparant en gelijkwaardig werkklimaat.
• Elkaar actief informeren over ontwikkelingen in beleid, uitvoering en maatschappelijke context.
• Jaarlijks samen reflecteren op voortgang en effecten, en afspraken actualiseren waar nodig.

De verklaring is ondertekend door de ministeries van Justitie en Veiligheid en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Aidsfonds – Soa Aids Nederland, Sekswerk Alliantie Destigmatisering, politie de VNG en het CCV.

Vernieuwde website ‘Sekswerk Goed Geregeld’

Tijdens de bijeenkomst is ook de vernieuwde website Sekswerk Goed Geregeld gelanceerd. De website bundelt informatie voor sekswerkers en is bedoeld om makkelijker de weg te vinden naar regels, ondersteuning en praktische hulp.