Jongeren met een LVB in de digitale wereld; kwetsbaar en weerbaar
De bijeenkomst is vol, aanmelden is niet meer mogelijk.
Jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB) kunnen extra kwetsbaar zijn voor online risico’s. Zij kunnen meer moeite hebben met het inschatten van de intenties van anderen, het herkennen van online risico’s en het overzien van de gevolgen van hun online handelen. Criminelen spelen hier bewust op in en benaderen hen (gericht) via sociale media, games en chatplatforms. Wat begint als ogenschijnlijk onschuldig contact kan uitlopen tot digitale oplichting, online seksuele uitbuiting en soms ongemerkt betrokkenheid bij criminele activiteiten.
Dit vraagt om extra alertheid, kennis en handelingsperspectief van professionals die met deze doelgroep werken.
Tijdens deze bijeenkomst, georganiseerd door het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV) in samenwerking met het Landelijk Kenniscentrum LVB, verdiepen we ons in deze vragen:
- Hoe herken je signalen van online criminaliteit en uitbuiting?
- Hoe ondersteun je jongeren bij het vergroten van hun online weerbaarheid?
- Welke interventies zijn er landelijk beschikbaar voor deze jongeren?
- En hoe werk je effectief samen met andere professionals en ketenpartners van verschillende domeinen?
Programma
In de ochtend neemt plenaire spreker Rogier de Groot (docent-onderzoeker bij de Hogeschool Leiden) ons mee in zijn lezing ‘Geen winst zonder risico: Waarom online veiligheid meer vraagt dan beschermen alleen’. Hierin verkent de onderzoeker hoe we slimmer kunnen werken aan de preventie van online dader- en slachtofferschap, maar vooral hoe we onze professionele verantwoordelijkheid kunnen nemen om in de digitale wereld betrokken te zijn bij de jongeren die we begeleiden. Vanuit deze nabijheid kunnen we hen handvatten bieden, waarmee ze veilig de digitale wereld kunnen leren navigeren. Dit vraagt om professionals die bereid zijn om online risico’s te zien én benutten als kansen voor jongeren, om zich te ontwikkelen tot zelfstandige en verantwoordelijke digitale burgers.
In de middag zijn er twee rondes met verdiepende sessies, waarin praktijk, beleid en veiligheid samenkomen en concrete handelingsperspectieven centraal staan. De lunch is een mooie gelegenheid om bij te praten en nieuwe contacten te leggen.
Sessies ronde 1
Patricia Mulders, aanjager digitale veiligheid gemeente Breda | Astrid van Erk, docent onderzoeker Avans
De inzet van een speciaal ontwikkelde virtual reality (VR)-ervaring voor jongeren met een LVB staat in deze sessie centraal. In deze VR leren jongeren op een veilige en interactieve manier risicovolle online situaties herkennen, zoals online fraude, ronseling en sextortion. Door realistische scenario’s oefenen zij met het maken van veilige keuzes en het zoeken van hulp. Het doel is om hun digitale weerbaarheid en zelfvertrouwen te vergroten.
Yoanne Spoormans, cybercrimespecialist Politie | Aad Lensen, cybercrimespecialist Politie
Deze sessie biedt inzicht in de rol van jongeren met een LVB binnen online criminaliteit. Wat voor rol spelen LVB’ers in online criminaliteit? Hoe werkt online criminaliteit eigenlijk? Hoe raken LVB’ers erin verzeild? Hoe vinden ronselaars deze jongeren en hoe worden ze verleid om deel te nemen? Met het antwoord op deze vragen wordt verkend hoe jongeren beter beschermd kunnen worden tegen online criminaliteit.
Gabriëlle Mercera, senior onderzoeker Koraal
In deze sessie staan de aard van criminele uitbuiting bij jongeren met een LVB, signalen van uitbuiting, risico- en beschermende factoren en passende handelingsadviezen centraal. De inhoud is ontwikkeld door Koraal op basis van literatuuronderzoek en input uit focusgroepen met professionals en ervaringsdeskundigen. De belangrijkste inzichten worden toegelicht, waarbij ook ruimte is voor uitwisseling en gesprek over ervaringen uit de praktijk.
Niels Bloembergen, initiatiefnemer Mediajungle
Centraal staat het vergroten van kansen voor een veilig, positief en plezierig online leven voor jongeren met een LVB. Hoe verklein je risico’s en vergroot je juist de kansen op een veilig, positief en plezierig online leven? Wat doe je als het tóch misgaat? En hoe zit het eigenlijk met meekijken in iemands telefoon: wat mag wel en wat mag niet? Wat zijn rechten én plichten van opvoeders rondom online toezicht en privacy? Deelnemers maken kennis met educatieve materialen van Mediajungle en ontvangen concrete aanbevelingen die direct toepasbaar zijn in de praktijk
Sessies ronde 2
Patricia Mulders, aanjager digitale veiligheid gemeente Breda | Astrid van Erk, docent onderzoeker Avans
De inzet van een speciaal ontwikkelde virtual reality (VR)-ervaring voor jongeren met een LVB staat in deze sessie centraal. In deze VR leren jongeren op een veilige en interactieve manier risicovolle online situaties herkennen, zoals online fraude, ronseling en sextortion. Door realistische scenario’s oefenen zij met het maken van veilige keuzes en het zoeken van hulp. Het doel is om hun digitale weerbaarheid en zelfvertrouwen te vergroten.
Yoanne Spoormans, cybercrimespecialist Politie | Aad Lensen, cybercrimespecialist Politie
Deze sessie biedt inzicht in de rol van jongeren met een LVB binnen online criminaliteit. Wat voor rol spelen LVB’ers in online criminaliteit? Hoe werkt online criminaliteit eigenlijk? Hoe raken LVB’ers erin verzeild? Hoe vinden ronselaars deze jongeren en hoe worden ze verleid om deel te nemen? Met het antwoord op deze vragen wordt verkend hoe jongeren beter beschermd kunnen worden tegen online criminaliteit.
Tina Bellemans, associate lector Hogeschool Windesheim | Nick van der Klok, onderzoeker Saxion
Inzichten uit onderzoek naar de digitale leefwereld van mensen met een LVB en hun online kwetsbaarheid vormen de basis van deze sessie. Er wordt besproken waarom voorlichting alleen vaak onvoldoende effect heeft en welke elementen essentieel zijn binnen effectieve interventies. Ook komt de belangrijke rol van het ondersteunend netwerk aan bod. Met praktijkvoorbeelden en interactieve oefeningen krijgen deelnemers concrete handvatten om de cyberweerbaarheid van deze doelgroep te versterken.
Anke Donders – van Breugel, mediacoach bij ASVZ en Mediajungle
Risico’s en dilemma’s rondom online sexting en datingfraude worden in deze sessie belicht. Onderwerpen zoals het bespreekbaar maken van online seksueel gedrag op een manier dat aansluit bij de LVB’er, het omgaan met gedeelde naaktfoto’s en het herkennen van signalen van online datingfraude, schaamte en druk komen aan bod. Aan de hand van herkenbare praktijksituaties krijgen deelnemers concrete handvatten om jongeren te ondersteunen bij veilig en verantwoord online gedrag en om hun eigen handelingsperspectief als professional te versterken.
Tijden
| 09.30 | Inloop |
| 10.00 | Plenaire opening |
| 11.15 | Pauze |
| 11.30 | Sessie ronde 1 |
| 12.30 | Lunch |
| 13.30 | Sessie ronde 2 |
| 14.30 | Pauze |
| 14.45 | Interactieve film LVB |
| 15.30 | Einde |
Voor wie
Ben jij actief op het thema van online veiligheid, jeugd of zorg en/of werk jij met jongeren met een LVB en wil je beter uitgerust zijn om digitale risico’s te voorkomen, te signaleren en aan te pakken? Dan hopen we van harte dat je op donderdag 5 november aanwezig bent. We kijken er naar uit je te ontmoeten.
Aanmelden
Helaas is de inschrijving ruimschoots overschreden en is aanmelden niet meer mogelijk.
Organisatie
Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV), Doris van Rooijen
Het CCV ondersteunt professionals en gemeenten bij het voorkomen en aanpakken van online criminaliteit onder jeugd, met specifieke aandacht voor jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB). Daarbij verbinden we landelijke inzichten met lokale praktijk en stimuleren we een integrale aanpak waarin veiligheid, weerbaarheid en passende ondersteuning centraal staan.
Landelijk Kenniscentrum LVB, Femke van de Lustgraaf
Het Landelijk Kenniscentrum LVB is een netwerkorganisatie die kennis over een licht verstandelijke beperking aanjaagt, bundelt en toegankelijk maakt voor professionals in het veld.
Tijdens dit evenement worden foto’s gemaakt. Heb je hier bezwaar tegen, meld dit dan bij de organisatie. Voor organisatorische vragen kun je contact opnemen met het CCV-secretariaat via Monique van Bavel: monique.vanbavel@hetccv.nl.
