Organisatie OOV op orde

Veiligheidsvraagstukken worden steeds complexer. Gemeenten krijgen te maken met ondermijning, cybercrime, overlast, multiprobleemgezinnen, evenementen, uitgaansproblematiek en de verbinding tussen zorg en veiligheid. 

Een OOV-professional kan dit werk niet goed doen zonder goede informatie. Die informatie moet actueel, zorgvuldig en compleet zijn. Ook moet duidelijk zijn welke informatiebronnen beschikbaar zijn en hoe de gemeente die mag gebruiken. 

Daarom is het belangrijk dat de afdeling OOV goed is ingericht. Denk aan: 

• Duidelijke taken en verantwoordelijkheden
• Voldoende capaciteit
• Korte lijnen met andere afdelingen
• Goede samenwerking met partners 
• Duidelijke sturing vanuit bestuur en management
• Zicht op risico’s, signalen en ontwikkelingen.

In het webdossier van Kernbeleid Veiligheid staan bij stap 2 verschillende informatiebronnen die je kunt gebruiken. 

• Bekijk de informatiebronnen

De gemeente heeft de regierol bij integraal veiligheidsbeleid. Dat betekent dat de gemeente partners bij elkaar brengt, keuzes maakt en stuurt op uitvoering. 

Vaak staat deze aanpak in het integraal veiligheidsplan, ook wel IVP genoemd. Daarin beschrijft de gemeente welke activiteiten nodig zijn voor veiligheid, overlastaanpak en handhaving. De gemeenteraad stelt het plan vast. Ambtenaren voeren de regie op de uitvoering. 

Het instrument OOV op Orde helpt gemeenten om deze regierol te versterken. Het kijkt naar vijf randvoorwaarden voor een goed werkende OOV-organisatie. 

• Lees meer over het Integraal Veiligheidsplan 

1. Formatie: is er genoeg capaciteit?

Een OOV-team heeft genoeg mensen en tijd nodig om het werk goed te doen. De juiste formatie hangt af van de gemeente en de veiligheidsvraagstukken die er spelen. 

Belangrijke vragen zijn: 

• Hoeveel inwoners heeft de gemeente? 
• Welke veiligheidsproblemen spelen er? 
• Welke taken horen bij OOV? 
• Welke taken pakt OOV samen met andere afdelingen op? 
• Hoeveel tijd gaat naar onverwachte casuïstiek? 
• Welke politieke prioriteiten zijn er? 
• Is er een duidelijke opdracht van het college van burgemeester en wethouders?

2. Functietypen en niveaus: welke kennis is nodig?

De inrichting van het OOV-team hangt af van de lokale opgaven. Een gemeente met veel complexe veiligheidsvraagstukken heeft andere kennis nodig dan een gemeente met minder zware opgaven. 

Denk aan vragen als: 

• Welke functies zijn nodig binnen OOV? 
• Is juridische kennis binnen het team nodig? 
• Kan specialistische kennis worden ingehuurd? 
• Zijn de belangrijkste veiligheidsopgaven duidelijk? 
• Is er genoeg kennis over complexe thema’s, zoals ondermijning of cybercrime

3. Profiel kernfunctionaris: wie houdt overzicht?

Elke OOV-organisatie heeft een sterke kernfunctionaris nodig. Dit kan een regisseur, teamleider of programmamanager integrale veiligheid zijn. 

Deze persoon houdt overzicht, verbindt partners en stuurt op de uitvoering van veiligheidsbeleid. Het moet duidelijk zijn wat deze functie inhoudt en welke bevoegdheden daarbij horen. 

Belangrijke vragen zijn: 

• Wie heeft de regie op integraal veiligheidsbeleid? 
• Welke taken horen bij deze rol? 
• Heeft deze persoon genoeg mandaat? 
• Is de positie duidelijk voor bestuur, collega’s en partners? 

4. Beleid, planning en control: is de koers duidelijk?

Een OOV-team kan alleen goed sturen als de koers helder is. Daarvoor zijn duidelijke kaders, plannen en afspraken nodig. 

Denk aan: 

• Een actueel integraal veiligheidsplan
• Duidelijke prioriteiten
• Afspraken over voortgang en monitoring 
• Zicht op resultaten 
• Heldere rapportage aan bestuur en management. 

Zo weet het team waar het aan werkt en kan de gemeente bijsturen als dat nodig is. 

5. Positionering enprofiel team Veiligheid: staat OOV op de juiste plek?

De plek van OOV in de gemeentelijke organisatie heeft invloed op het werk. Een goede positionering zorgt voor korte lijnen, duidelijke sturing en voldoende zichtbaarheid. 

Belangrijke vragen zijn: 

• Onder welk domein valt OOV? 
• Is OOV een team, afdeling of onderdeel van een bredere eenheid? 
• Hoe dicht zit OOV bij bestuur en directie? 
• Wie stuurt het team aan? 
• Hoe zichtbaar is Team Veiligheid binnen de organisatie? 
• Ligt de nadruk op crisisbeheersing, sociaal domein of een brede veiligheidsaanpak? 

Er is geen standaardmodel dat voor elke gemeente werkt. De beste inrichting hangt af van de lokale situatie, de veiligheidsopgaven en de bestuurlijke keuzes. 

Het CCV biedt verschillende hulpmiddelen om de kwaliteit van integraal veiligheidsbeleid te versterken: 

• Maatwerkadvies
• Benchmark voor de inrichting van OOV
• Checklist Integraal Veiligheidsplan
• Overzicht van actuele IVP’s
• Stappenplan voor het maken van een veiligheidsanalyse
• Verkenningen over landelijke speerpunten binnen het veiligheidsdomein.