Ga naar de inhoud

Geweld in het openbaar vervoer

Geweld en onveiligheid in het openbaar vervoer komen regelmatig voor. Geweld tegen een treinconducteur, zwartrijden, vandalisme of reizigers die worden overvallen.

Foto van trams in Utrecht. Ter illustratie van het CCV-dossier Geweld in het OV.

De vervoerders, vakbonden, Nationale Politie en de ministeries van IenW en JenV werken samen aan het veiliger maken van het OV.

In een breed manifest spreekt een verbond van politieke partijen en maatschappelijke organisaties zich in juni 2023 uit tegen agressie en geweld. Ze vragen vooral aandacht voor geweld tegen mensen die ‘in dienst van de samenleving werken’, zoals politieagenten, boa’s en ov-personeel.

Lees ook: Lift en roltrap op station maanden defect: camera’s moeten vandalisme tegengaan (NU.nl)

Medewerkers en reizigers

In 2022 waardeerden de reizigers het OV met een 7,8. In 2021 was dat een 7,9. Dat blijkt uit de OV-Klantenbarometer van 2022, het klanttevredenheidsonderzoek in het OV van CROW-KpVV. De dienstregeling kende in 2022 meer verstoringen dan normaal. Door ziekteverzuim en gebrek aan personeel was de rituitval hoog. Daarnaast sneden ov-bedrijven in de dienstregeling en waren er stakingen. Die omstandigheden waren mogelijk van invloed op het oordeel van de klant.

CROW-KpVV voert jaarlijks het onderzoek OV-Klantenbarometer uit, het grootschalige landelijk onderzoek naar de mening van reizigers over het openbaar vervoer en over de Friese Waddenveren.

Met de webtool OV-Klantenbarometer kun je zelf gebieden vergelijken. Ook is het mogelijk verschillende jaren te vergelijken.

Iedere 2 jaar wordt er ook een personeelsmonitor gepubliceerd. De meest recente is van 2020. Daaruit blijkt dat het percentage medewerkers dat een geweldsincident heeft meegemaakt (mishandeling of bedreiging) is gestegen tussen 2018 en 2020. In 2018 werd 30% van de medewerkers bedreigd, in 2020 was dit 42%. Het percentage slachtoffers van mishandeling steeg van 7% naar 9%. 

De NS gaf begin 2023 aan dat er 30% meer meldingen over agressie van NS-personeel zijn dan het jaar er voor.

Via onderstaande links kun je de nieuwsberichten daarover lezen.

Virtueel Veilig in het OV

Voor medewerkers in het Openbaar Vervoer is er nu een 360 graden video in de CCV-app: ‘Gastvrij in het openbaar vervoer’. Met een VR-bril op ervaart de kijker aan den lijve wat er gebeurt in verschillende situaties in het OV. Met meer kennis en bewustwording van het eigen handelen kunnen chauffeurs en controleurs in het OV een mogelijke overlastsituatie of zelfs agressie voorkomen. Download de CCV- app in de App Store of Google Play.

Veiligheid in treinen en op stations

De NS bewaakt de veiligheid op de trein en het station en neemt verschillende maatregelen om de sociale veiligheid te vergroten. Zo is er cameratoezicht op stations, zijn er op veel stations poortjes om zwartrijden tegen te gaan en houden ze regelmatig controle-acties in treinen en op stations.

De NS ziet een stijging van incidenten met geweld en agressie op stations en in treinen. In 2021 meldden NS-medewerkers 744 gevallen van verbale en fysieke agressie, tegenover 661 in 2020. Het gaat om voorvallen als lichamelijk geweld (191), bedreiging (277), dreigen met een wapen (25), spugen (124) en aanranding (2). Ook het aantal meldingen van incidenten tussen reizigers onderling nam toe. Er kwamen 2.300 meldingen binnen in 2021. Dat is 20% meer dan in 2020. In het streekvervoer is de agressie het afgelopen jaar flink toegenomen. Het aantal meldingen door personeel liep op van 787 in 2020 naar 977 in 2021. In het stadvervoer nam het aantal meldingen juist iets af van 636 in 2020 naar 606 in 2021.  

Voel je je onveilig in de trein of op het station? Dan is het advies om contact te zoeken met een NS-medewerker. Ben je op een station waar geen NS-medewerkers aanwezig zijn? Dan kun je contact zoeken met hun Veiligheidscentrale via de SOS-knop op de NS-servicezuil. Deze is bedoeld voor noodgevallen zoals een ongeval of een onveilige situatie.

Voor het melden van overlast of onveilige situaties kun je een WhatsApp of sms-bericht sturen naar het nummer 06 13 18 13 18. Hiermee kom je direct in contact met de Meldkamer NS.

Landelijk actieprogramma

Van 2016 tot 2018 liep het Actieprogramma sociale veiligheid in het Openbaar Vervoer uitgevoerd. Om het aantal incidenten in het openbaar vervoer drastisch te verminderen, stelden vervoerders, vakbonden en overheden gezamenlijk dit actieprogramma op. Het actieprogramma bevat een pakket aan maatregelen op gebied van preventie, technische innovaties, repressie, informatiedeling en slachtoffergerichte maatregelen. De uitvoering en evaluatie van deze maatregelen lopen ook nu nog door.

In 2020 is actieprogramma 2020-2025 opgesteld.

Gerelateerd