Ga naar de inhoud

Geweld in het openbaar vervoer

Laatst gewijzigd op: 07-11-2025

Geweld en onveiligheid in het openbaar vervoer komen regelmatig voor. Geweld tegen een treinconducteur, zwartrijden, vandalisme of reizigers die worden overvallen.

Foto van trams in Utrecht. Ter illustratie van het CCV-dossier Geweld in het OV.

De vervoerders, vakbonden, Nationale Politie en de ministeries van IenW en JenV werken samen aan het veiliger maken van het OV.

In de uitgave ‘Feiten, stellingen en vragen over agressie tegen hulpverleners’ staan 10 feiten, toelichting op een aantal mythen en een summier overzicht van relevante vragen.

In een breed manifest spreekt een verbond van politieke partijen en maatschappelijke organisaties zich in juni 2023 uit tegen agressie en geweld. Ze vragen vooral aandacht voor geweld tegen mensen die ‘in dienst van de samenleving werken’, zoals politieagenten, boa’s en ov-personeel.

Medewerkers en reizigers

In 2024 gaven reizigers het OV een 7,8. In 2022 was dat ook zo. Dat blijkt uit de OV-klantenbarometer 2024 van CROW. CROW doet ieder jaar landelijk onderzoek naar de mening van reizigers over het openbaar vervoer en de Friese Waddenveren.

Ook over de sociale veiligheid in het OV zijn de deelnemers tevreden: veiligheid algemeen 7,8, veiligheid rit 8,3, veiligheid instaphalte 7,8. Reizigers die slachtoffer zijn geworden van een incident oordelen lager over de sociale veiligheidsaspecten in het regionaal openbaar vervoer, maar ook die geven het OV op deze drie aspecten een voldoende (6,9).

Met de webtool OV-Klantenbarometer kun je zelf gebieden vergelijken. Ook is het mogelijk verschillende jaren te vergelijken.

Iedere 2 jaar wordt er ook een personeelsmonitor gepubliceerd. De meest recente is van 2022. Daaruit blijkt dat het percentage medewerkers dat een geweldsincident heeft meegemaakt (mishandeling of bedreiging) is gestegen tussen 2018 en 2020. In 2018 werd 30% van de medewerkers bedreigd, in 2020 was dit 42%. Het percentage slachtoffers van mishandeling steeg van 7% naar 9%. 

De NS gaf begin 2023 aan dat er 30% meer meldingen over agressie van NS-personeel zijn dan het jaar er voor.

Via onderstaande links kun je de nieuwsberichten daarover lezen.

Bewustwordings- en trainingsvideo

Voor medewerkers in het Openbaar Vervoer is er nu een 360 graden video in de CCV-app: ‘Gastvrij in het openbaar vervoer’. Met een VR-bril op ervaart de kijker aan den lijve wat er gebeurt in verschillende situaties in het OV. Met meer kennis en bewustwording van het eigen handelen kunnen chauffeurs en controleurs in het OV een mogelijke overlastsituatie of zelfs agressie voorkomen. Download de CCV- app in de App Store.

Veiligheid in treinen en op stations

De NS bewaakt de veiligheid op de trein en het station en neemt verschillende maatregelen om de sociale veiligheid te vergroten. Zo is er cameratoezicht op stations, zijn er op veel stations poortjes om zwartrijden tegen te gaan en houden ze regelmatig controle-acties in treinen en op stations.

De NS ziet een stijging van incidenten met geweld en agressie op stations en in treinen. ProRail en NS gebruiken de Stations Belevingsmonitor om de reizigersbeleving op stations te monitoren en te verbeteren. Door de mening van reizigers te peilen en de data te analyseren, kunnen zij de stationsomgeving optimaliseren en projecten evalueren.

Voor de Stations Belevingsmonitor 2024 werd gekeken naar de mening van 84.209 reizigers; het gemiddelde cijfer bleef 7,2. Het ministerie investeert 7,9 miljoen euro in het verbeteren van stations, vooral voor extra camera’s vanwege zorgen over sociale veiligheid. Het aantal stations met een onvoldoende voor sociale veiligheid steeg met 10% naar 55. Vooral vrouwen voelen zich op sommige stations nog steeds onveilig.

De uitkomsten sturen nieuwe acties in de Stationsagenda voor betere veiligheid en beleving op de stations in Nederland.

Reizigers die zich onveilig voelen in de trein of op het station, kunnen contact zoeken met een NS-medewerkers. Ze kunnen ook een WhatsApp bericht sturen naar het nummer 06 13 18 13 18. Bij noodgevallen op een station, zoals een ongeval of een onveilige situatie, kunnen reizigers via de SOS-knop op de NS-servicezuil contact maken met de Veiligheidscentrale.

NS – Veiligheid in de trein en op het station

Landelijk actieprogramma

In de afgelopen jaren zijn al veel maatregelen ingevoerd en uitgeprobeerd om de sociale veiligheid voor de reizigers en het openbaar vervoer (OV)-personeel te verbeteren. Vervoerders, vakbonden en overheden slaan de handen ineen. Samen stelden ze het Landelijk convenant Sociale Veiligheid in het OV op. Dit is de versie van 2020-2025.

Doel van deze samenwerking is: bevordering van samenwerking, kennisuitwisseling, informatiedeling
en innovatie omtrent sociale veiligheid het openbaar vervoer. De partners werken aan een doelgerichte en integrale aanpak. De uitdaging is om de maatregelen te combineren en in te zetten daar waar het nodig is. Voorbeelden hiervan zijn:

Gerelateerd