Interventie

Strafrechtelijk optreden tegen doxing (artikel 285d WvSr)

Concretisering

Fysieke bijeenkomst

Nazorg

Signaal

Verstoring

Doxing betekent het verzamelen en openbaar maken van persoonsgegevens met de bedoeling om een ander te intimideren. Denk aan het publiceren van iemands foto, telefoonnummer en/of adresgegevens op internet. Sinds 1 januari 2024 is doxing strafbaar in Nederland.

Doxing is altijd persoonlijk van aard en kan het leven van het slachtoffer en diens omgeving sterk ontregelen. Je kunt slachtoffer worden van doxing in de privésfeer, maar ook bij het uitoefenen van je beroep. Bijvoorbeeld als journalist of politicus. In beide gevallen kan aangifte worden gedaan.

Doel

Artikel 285d van het Wetboek van Strafrecht stelt dat doxing strafbaar is. Doel van het wetsartikel is om doxing te voorkomen of aan te pakken. Want de gevolgen van doxing kunnen heel groot zijn. Soms ontwikkelt doxing zich tot een online heksenjacht of mediastorm.

Rol gemeente

Als er een melding van doxing bij de gemeente binnenkomt, kan de gemeente deze doorgeven aan politie en justitie voor verdere opsporing en onderzoek. Slachtoffers kunnen eventueel worden doorverwezen naar hulpinstanties, zoals maatschappelijk werk, slachtofferhulp of psychologische ondersteuning.

De gemeente zorgt dus vooral voor ondersteuning en preventieve en repressieve maatregelen op lokaal niveau.

De verantwoordelijkheid voor het indienen van een melding ligt doorgaans bij de persoon of de organisatie die van mening is dat er sprake is van doxing. De gemeente kan informatie verstrekken over de juiste kanalen waarlangs een melder een klacht bij een platform kan indienen. Maar het is aan de benadeelde zelf om contact op te nemen met het betreffende platform en de melding in te dienen.

Werkwijze

De kwade opzet is bepalend voor de strafbaarheid van een situatie. Het online publiceren van foto’s of filmfragmenten van bijvoorbeeld politici of politieagenten is op zichzelf niet strafbaar. De bedoeling van de dader moet gekoppeld zijn aan de elementen van vrees, ernstige overlast of ernstige hinder van de beroepsuitoefening.

Het melden van doxing kan bij de volgende partijen:

Platform (waar de content is geplaatst)

Mainstream platforms willen uiteraard niet dat er strafbare content op hun platform wordt gepubliceerd. Om dit te voorkomen, stellen de platforms gebruikersvoorwaarden (guidelines) op. In deze voorwaarden beschrijven ze welke content niet is toegestaan op het platform.

Doxing is in strijd met de richtlijnen van de meeste sociale mediaplatforms. Wanneer content als doxing wordt aangemerkt, kunnen bezoekers een verzoek indienen voor verwijdering. De meeste platforms (zoals Facebook, X, YouTube etc.) hebben een meldfunctie voor ongepaste of gevaarlijke content. Als de melding gegrond is, zal het platform de content verwijderen.

Politie

Van doxing kan aangifte worden gedaan bij de politie. Dit kan online (via de website van de politie) of (fysiek) op het politiebureau. De politie zal de aangifte onderzoeken. Als er voldoende bewijs is dat er daadwerkelijk sprake is van doxing, kan de officier van justitie betrokken worden.

Officier van justitie

Een officier van justitie heeft verschillende mogelijkheden om op te treden tegen doxing.

• Onderzoek: Bij een melding van doxing, kan de officier van justitie een onderzoek laten instellen. Dit kan inhouden dat de politie digitale sporen volgt en de betrokken personen identificeert.
• Strafrechtelijke vervolging: Als er voldoende bewijs is dat iemand zich schuldig heeft gemaakt aan doxing, kan de officier van justitie besluiten om strafrechtelijke vervolging in te stellen. Dit kan leiden tot een aanklacht en een rechtszaak.
• Preventieve maatregelen: In sommige gevallen kan de officier van justitie ook preventieve maatregelen nemen, zoals het aanvragen van een kort geding om bepaalde uitingen te laten verwijderen.
• Samenwerking met platforms: De officier van justitie kan ook samenwerken met sociale mediaplatforms en andere online diensten om de content te verwijderen of gebruikers te blokkeren.

Meer informatie

• In kaart brengen (social) media landschap door de gemeente
• Overzicht maken van guidelines mainstream platforms
• Aanpak strafbare of illegale content
• Notice and Take Down procedure