De burgemeester heeft de mogelijkheid om iemand een groepsverbod op te leggen. Wie een groepsverbod krijgt opgelegd, mag zich op bepaalde plaatsen niet met meer dan drie personen ophouden.

Het opleggen van een groepsverbod is mogelijk op grond van artikel 172a van de Gemeentewet.

Doel

Het doel van een groepsverbod is om de openbare orde te beschermen. Het gaat hierbij niet om een straf, maar om een maatregel om anderen te beschermen tegen overlast.

Werkwijze

De voorwaarden voor een groepsverbod dat door de burgemeester wordt opgelegd, zijn:

• Er is sprake van een persoon die individueel of in groepsverband de openbare orde ernstig of herhaaldelijk heeft verstoord of bij groepsgewijze ordeverstoring een leidende rol heeft gehad;
• Er bestaat ernstige vrees voor verdere verstoringen van de openbare orde. Dit moet blijken uit concrete aanwijzingen, bijvoorbeeld uit het feit dat een persoon in het verleden betrokken is geweest bij ordeverstoringen;
• Voordat de burgemeester een groepsverbod oplegt, wordt de betrokkene in de gelegenheid gesteld om zijn of haar zienswijze naar voren te brengen (artikel 4:8 Awb).

Procedure

Een groepsverbod wordt schriftelijk bekendgemaakt aan de betrokken overlastpleger. In de beschikking staat op grond van welke gedragingen het groepsverbod wordt opgelegd en op welke plaatsen en tijdstippen de geadresseerde de openbare orde heeft verstoord.

Indien de burgemeester vreest dat de overlastgever ook in een andere gemeente de openbare orde zal verstoren, mag deze het groepsverbod tevens voor een andere gemeente opleggen. De burgemeester van een andere gemeente kan de burgemeester daar ook om vragen.

De burgemeester kan een maatregel opleggen voor de maximale duur van drie maanden. Tot drie keer toe kan hij de maatregel verlengen. Bovendien mag de burgemeester een maatregel opleggen voor een niet aaneengesloten termijn. Dit houdt in dat de burgemeester een maatregel mag opleggen voor de duur van maximaal 90 dagen binnen een periode van twee jaar.

Voor welke periode een groepsverbod wordt opgelegd, hangt af van de frequentie, de aard en de ernst van de overlast, maar ook van de achtergrond van de ordeverstoorder. De maatregel kan worden uitgebreid of verlengd, indien nieuwe feiten en omstandigheden daar aanleiding toe geven. De maatregel kan worden ingetrokken als blijkt dat er voldoende garanties zijn dat herhaling is uitgesloten.

Bij verdenking van een strafbaar feit

Bij verdenking van een strafbaar feit kan de officier van justitie een groepsverbod als gedragsaanwijzing opleggen. De burgemeester mag geen groepsverbod opleggen als de officier van justitie dat al heeft gedaan (voor hetzelfde gebied). Het is daarom verstandig dat de burgemeester eerst met de officier van justitie overlegt. Bij een veroordeling voor een strafbaar feit, kan de strafrechter een groepsverbod opleggen.