Product toegevoegd aan winkelmand
 
Terug naar blogoverzicht

De ‘Mythe’ van de Roma

Milutin Pavlovic (Milo) is een man uit de Romacultuur en hij heeft een missie. Hij wil jongeren die gevangen zitten in de Romacultuur laten zien en ervaren dat er wel degelijk een toekomst is in de Nederlandse maatschappij en ook zij recht hebben op een eerlijk bestaan. Lees hier de blik van binnenuit: een blik van iemand die opgroeide in een multiprobleemgezin met een Roma-achtergrond, zich ervan los worstelde en nu de ogen wil openen van andere Roma.  

Milo vertelt over de kenmerken van ‘de Roma’. "Het is een gemeenschap met een heel eigen cultuur en tradities die zij bovendien goed verborgen houdt voor de ‘burgermaatschappij’. Als gemeenschap heeft het zijn eigen tradities, gedachten en overlevingstactieken ontwikkeld. Die zijn door de eeuwen heen mondeling doorgegeven. Tijdens rondreizen kwamen en komen Roma regelmatig bij elkaar. In de avonduren bij het kampvuur vertellen ouderen over verschillende onderwerpen zoals hoe je eten voorbereidt en welke kruiden je bij recepten kunt gebruiken. Ze vertellen over klederdracht, cultuur, taalverschillen tussen de subgroepen en over de beroepen die Roma in het verleden uitoefenden zoals ketellappers, waarzeggers en muzikanten. Ook de geschiedenis van oorlogen die de ouderen zelf meemaakten of overleefden komt hier aan bod evenals de vraag waar Roma van oorsprong vandaan komen. Zo geven de ouderen de informatie aan de volgende generatie kinderen en jongeren door."

Gelovig

"Wist je dat de meeste Roma gelovig zijn?" vervolgt Milo. "Ze geloven in de kruisiging van Jezus waarin een Roma-vrouw voor een belangrijke wending in het verhaal zorgt. Zij zou, terwijl de beulen van Jezus zich aan het voorbereiden zijn op zijn kruisiging, de 4de spijker hebben gepakt. Ze vond Jezus zielig en wilde meer leed voorkomen door een van de spijkers te stelen. Vele Roma geloven nu daarom dat door het stelen van de spijker, de voeten van Jezus op elkaar aan het kruis zijn genageld.  De diefstal van de spijker heeft dan ook grote gevolgen gehad voor het Romavolk."

De gevolgen van deze daad zijn volgens Milo per subgroep binnen de gemeenschap verschillend uitgelegd. Maar over het algemeen komt het neer op de volgende twee uitkomsten:

A) Door de spijker te stelen, is het lijden van Jezus verzacht. Jezus zag dat de Roma-vrouw uit medelijden handelde, en daarom vormen de 'zigeuners' nu zijn uitverkoren volk. Zij mogen om die reden ook stelen.  

B) De tweede uitkomst is dat de diefstal van de spijker de Roma tot een vervloekt volk heeft gemaakt, dat juist verdoemd is zonder land rond te dwalen en te stelen. En dat dit door bloedlijnen wordt doorgeven.

‘Begrijpen jullie het jongens?’

Huib Stam toont in zijn film ‘Sinti, Roma & Gadje: Nederland en zijn zigeuners’ een oude Roma-vrouw die bij het kampvuur dit verhaal vertelt aan de jongere generatie.   

Milo herinnert zich: "Ik heb dit zelf ook meegemaakt. Dat was in 1986-87 toen wij op een kamp stonden in Duitsland bij Keulen-Ossendörf. In de film wordt niet expliciet gesproken over stelen, maar de vrouw vraagt wel ‘begrijpen jullie het jongens?’ De effecten van deze mythe, en de manier waarop deze wordt vertelt, zijn groot."

Dit is je leven en toekomst

Keer op keer krijgen jongeren te horen dat dit hun leven en hun toekomst is. Naar Milo’s mening en ervaring wordt de jongere generatie gehersenspoeld. Milo: "Je krijgt steeds te horen dat je niet kunt ontsnappen aan deze levensstijl, omdat het bij je geschiedenis hoort. Elk kind is loyaal naar zijn familie en zijn cultuur, want dat wordt er met de paplepel ingegoten. En op deze manier worden zijn kansen op participatie kleiner gemaakt. Zie hier de impact van deze denkwijze en mythe."

Kracht van binnenuit

Dat is ook de reden dat het uitermate belangrijk is om met de kracht van binnenuit te werken. Jongeren die in deze mythe geloven, moeten worden ondersteund en begeleid door hulpverleners uit de eigen cultuur die kennis hebben van de cultuur, tradities, verhalen en gedachtegoed. Milo is ervan overtuigd dat zij in staat zijn om de psychologische effecten én de gevolgen van deze denkwijze te ontkrachten.

Hij besluit: "Het overgrote deel van de Roma-jongeren zien namelijk geen ander toekomstperspectief dan datgene wat hen wordt verteld. Om deze vicieuze cirkel te doorbreken moeten er Roma-rolmodellen in hun leven komen. Deze rolmodellen/hulpverleners hebben dezelfde geschiedenis en hetzelfde bloed, alleen hebben zij besloten om te laten zien dat je als Roma wel degelijk kunt participeren in de samenleving en dat emancipatie mogelijk is."

Het CCV werkt landelijk samen met diverse gemeenten op het thema multiprobleemgezinnen met een Roma achtergrond. We zien dat er steeds meer innovatieve samenwerkingsvormen ontstaan met mensen uit de Roma-gemeenschap die zich actief inzetten voor een stabielere toekomst voor Roma. Milutin Pavlovic is een van de mensen die zich hier hard voor maakt.

© Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid