Product toegevoegd aan winkelmand
 
Terug naar blogoverzicht

Bewust*Wording: Een toekomst van vrijheid

Joost de Waard (recherchekundige) en Tibor Székely (operationeel specialist) werken bij de Politie Amsterdam. Joost is gespecialiseerd in mobiel banditisme en nodale oriëntatie en Tibor in mensenhandel. Dit komt samen bij onderzoeken naar criminele uitbuiting van kinderen met een Roma-achtergrond. Vraag je Joost en Tibor naar hun droom in de aanpak, dan zijn ze helder: "Met internationale onderzoeken willen we de criminele werkwijzen en structuren doorgronden en ontmantelen. Dan kunnen we met elkaar de juiste barrières opwerpen tegen de uitbuiters en de groepsleiders straffen." 

Koek en cola

Met de zwaarbewapende Mossos Desquadra traden ze een woning binnen. Het beeld van wat ze aantroffen kleeft nog op hun netvlies. "Het was in de zaak 13oceans. In zwaar vervuilde woningen troffen we kinderen aan van 2 tot 15 jaar. Maanden later bezochten we het pleeggezin van een van de kinderen, 3 jaar oud. We hadden haar aangetroffen op een vies matras, vervuild, lopend in een onderbroek, onder de luizen en in een woning met niets anders te eten dan koek of cola. Bij het pleeggezin zagen we een jonge peuter, grote lach op haar gezicht, haar in staartjes en knuffelend met een hondje. Hoe moeilijk het toch ook was om een extreem crimineel en disfunctioneel gezin uit elkaar te halen, dit kind (en haar broers en zus) heeft een toekomst. Een oprechte toekomst."

Tijd

Uit dit 13oceans onderzoek werd een nieuw protocol opgesteld. Daarin staat dat bij een vermoeden van criminele uitbuiting in het strafrechtelijk onderzoek een aantal stappen moet worden genomen, waaronder het inschakelen van hulpverlening. Joost en Tibor zien meer kansen om de aanpak effectiever te maken. Joost: "Tijd voor een brede aanpak zou helpen. Dat geeft elke partner meer mogelijkheden om deze mensen optimaal te begeleiden. We willen tenslotte allemaal een ommekeer realiseren in deze gezinnen. Hoe complex en soms langdurig het proces ook is."

Bril van mensenhandel

Ondertussen kan elke partner, van baliemedewerker tot professional, criminele uitbuiting signaleren. Tibor: "Als politie lieten wij voorheen minderjarigen te snel ‘gaan’. Het was straffen, bijvoorbeeld voor een winkeldiefstal, en wegsturen. Het nieuwe Oceans-protocol moet ervoor zorgen dat we structureel met de bril van mensenhandel naar deze kinderen kijken."

Hersenspoelen

Oudere kinderen hebben al vaak (te) veel meegemaakt. Bij hen is de kans groot dat ze terugvallen in oude structuren. Tibor: "De opvoeding is erg gericht op eer, structuur en clangevoel in plaats van op individuele ontwikkeling. Het is bij criminele groepen echt een vorm van hersenspoelen, het wij-zij denken is heel sterk." Joost noemt als voorbeeld het contact dat hij heeft met een 15-jarig slachtoffer dat bij een pleeggezin werd ondergebracht. "We spraken over school, hobby’s, interesses en vriendschap. Maar zodra het over haar verleden ging, klapte ze direct dicht en kroop ze ineen. Het was een mix van woede, angst en verslagenheid die dan over haar viel. Ik hoop dat wanneer ze straks 18 is, ze vasthoudt aan haar leven en toekomst van vrijheid. Daar moeten we haar bij helpen."

Ambtshalve vervolgen

Beide mannen zien in het ambtshalve vervolgen een manier om kinderen in een uitbuitingssituatie te helpen. Tibor vertelt: "Als kind zit je in een vreselijke afhankelijkheidspositie. Je bent niet alleen psychisch of vanwege je geloof of cultuur afhankelijk, maar ook voor je inkomen, zorg en/of huisvesting, taal, verblijfsstatus… Bij minderjarigen in een uitbuitingssituatie moeten we die handschoen dus echt oppakken. Wij zijn op dat moment de ‘verantwoordelijke’. Je kunt de zware last van aangifte doen tegen je familie niet bij een kind neerleggen."

© Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid