Product toegevoegd aan winkelmand

Naleving, toezicht en handhaving


Congres Handhaving en Gedrag

Verbinden van wetenschap en praktijk staat centraal bij het tweejaarlijkse landelijk congres van het programma Handhaving en Gedrag. Het congres is dé plek waar inspecteurs, handhavers, beleidsmedewerkers en wetenschappers elkaar ontmoeten. Het volgende congres vindt plaats in 2020. Bekijk de congreswebsite voor meer informatie.

Editie 2018

Op donderdag 1 november 2018 vond in het Koninklijk Instituut voor de Tropen (Amsterdam) het negende congres van het programma Handhaving en Gedrag plaats. Het congres had dit jaar de titel 'De expeditie'. 'Expeditieleider' was dagvoorzitter Rob van Dorp. Hij leidde de bijna 250 congresbezoekers door de jungle om toenadering te bewerkstelligen tussen 2 tribes die elkaars taal niet altijd spreken: die van wetenschappers en die van mensen uit de handhavingspraktijk.

Op het congres werden de laatste gedragswetenschappelijke inzichten gedeeld en werd de dialoog gefaciliteerd tussen wetenschap en praktijk over thema’s van morgen. Wetenschappers presenteerden nieuwe onderzoeksvoorstellen voor handhavingsvraagstukken, congresbezoekers dachten mee over de vraag hoe onderzoek de handhavingspraktijk kan versterken. Op het congres wordt de onderzoeksagenda van het programma Handhaving en Gedrag mede bepaald. Het congres was al volgeboekt voor het definitieve programma bekend was. Daaruit blijkt de grote behoefte aan een ontmoetingsplek voor gelijkgestemden die met gedragswetenschappelijke inzichten de handhavingspraktijk willen verbeteren.

De sprekers

Erich Kirchler, professor of Economic Psychology aan de Universiteit van Wenen, ging in zijn keynote speach in op psychologische inzichten met betrekking tot normnaleving. Hij stelt dat normnaleving afhankelijk is van de mate waarin strikt wordt opgetreden door toezichthouders en het vertrouwen dat mensen hebben in de overheid. Allebei zijn nodig, maar waar ligt het optimum tussen die 2? Zijn Slippery Slope Framework biedt toezichthouders een denkmodel waarmee zij kunnen toetsen in hoeverre hun activiteiten bijdragen aan het sanctiedoel of het vertrouwensdoel.

Professor doctor Daniëlle Posthuma, hoofd van het Department Complex Trait Genetics bij het Center for Neurogenomics and Cognitive Research, leidde met een inleiding over neurowetenschap, de keynote speach in van Jorim van Tielbeek. Van Tielbeek, net gepromoveerd aan het VUmc, ging dieper in op de vraag wat neurowetenschap de komende jaren gaat bijdragen aan het vraagstuk van normnaleving. Neurowetenschappelijk onderzoek op het gebied van normnaleving staat nog in de kinderschoenen, maar de potentie is volgens Van Tielbeek groot en hij nodigde de congresbezoekers uit inzichten uit de praktijk met hem uit te wisselen.  

De onderzoeksresultaten

Op het voorgaande congres pitchten in totaal 10 onderzoekers hun onderzoeksvoorstel. De onderzoekvoorstellen van Ewald de Bruijn, Henk Elffers en Marieke Kluin werden opgenomen in de onderzoeksagenda van het programma Handhaving en Gedrag. Op deze editie van het congres presenteerden zij hun onderzoeksresultaten.

Vertrouwen in prioriteringssystematiek

 

Hoe prioriteren inspecties en hoe schatten ze risico’s in? Promovendus Ewald de Bruijn (Erasmus Universiteit) onderzocht het.

Het onderzoek van Ewald de Bruijn wordt binnenkort officieel gepubliceerd en is dan verkrijgbaar via de website van het CCV.

Het publiek als scherprechter

 

Kan het activeren van publieke verontwaardiging voor toezichthouders een effectief middel zijn om bedrijven in het gareel te houden? Emeritus hoogleraar Henk Elffers (VU) deed er onderzoek naar.

Het onderzoek van Henk Elffers wordt binnenkort officieel gepubliceerd en is dan verkrijgbaar via de website van het CCV.

Regelovertreding in de chemische industrie

 

 

 

Universitair docent Criminologie Marieke Kluin (Universiteit Leiden) brengt met data-analyse in kaart wat de kenmerken zijn van chemische bedrijven die de regels overtreden.

Het onderzoek van Marieke Kluin wordt binnenkort officieel gepubliceerd en is dan verkrijgbaar via de website van het CCV.

De nieuwe onderzoeksvoorstellen

In pitches van 90 seconden namen onderzoekers het publiek mee in mogelijkheden voor nieuw gedragswetenschappelijk onderzoek voor handhavingsvraagtukken.

1.    Meike Bokhorst, Sjors Overman en Thomas Schillemans - De herfst van de patriarch: onderzoek naar indicatoren voor het verval van bestuurders.

2.    Esther Versluis, Ellen Mastenbroek – Europese netwerken: effectieve instrumenten voor betere handhaving van EU-regelgeving?

3.    Félice van Nunspeet, Naomi Ellemers – Alarmbellen in ons brein: de invloed van sociale norm compliance of cognitieve error-detectie.

4.    Marianne Junger, Luka Koning – Nudges ter bevordering van eerlijk online gedrag.

5.    Arne Meeldijk, Timo Verlaat, Erik Bijleveld – Sancties voor uitkeringsgerechtigden: een bruikbaar instrument voor gedragsverandering?

6.    Hannah Nohlen, Jonas Dalege – Attitudes begrijpen aan de hand van netwerkmodellen: een datagestuurde aanpak van attitude en gedragsverandering.

7.    Gerben van Kleef, Astrid Homan – Van straf naar overtreding: hoe en wanneer sancties normoverschrijdend gedrag bevorderen.

Na deze korte pitches lichtten de onderzoekers hun voorstellen aan belangstellende congresbezoekers toe en was er ruimte voor uitwisseling van inzichten tussen de wetenschappers en de bezoekers. Het publiek kon aan het einde van de middag stemmen voor de onderzoeksvoorstellen die zij het realiseren waard vindt. De wetenschapscommissie van het programma Handhaving en Gedrag gaat de voorstellen nader verkennen en maakt eind november bekend welke onderzoeken het programma gaat ondersteunen.