Product toegevoegd aan winkelmand

Informatiepositie gemeenten


Privacy/uitwisseling persoonsgegevens

Onderstaande pagina betreft informatie van vóór de invoering van de AVG. Wij werken op dit moment aan het binnenkort te verschijnen (nieuwe) dossier ‘Privacy & Gegevensdeling’ voor veiligheidsprofessionals.

Tijdens het verzamelen, aanleveren en (onderling) uitwisselen van gegevens die van buiten of binnen de gemeentelijke organisatie komen, doen zich in de praktijk een aantal knelpunten voor.

Niet altijd is duidelijk wat wel en wat niet mag worden uitgewisseld. Er zijn vragen rondom de gevoeligheid van bepaalde informatie zoals persoonsgegevens en de bescherming van de privacy van bewoners. De antwoorden op dergelijke vraagstukken kunnen per gemeente verschillen: tot een flexibele interpretatie van het wettelijk kader tot en met een zeer strikte navolging. Daardoor kan eventueel waardevolle informatie niet benut worden of loopt de uitwisseling van informatie door de veiligheidspartners niet soepel.

De EU werkt aan een nieuwe Algemene Verordening Gegevensbescherming. Deze verordening moet de privacy van Europese burgers versterken en de verschillen in regelgeving binnen de EU tegengaan. 

De verordening legt vooral de nadruk op de eigen verantwoordelijkheid van gemeenten om intern risicobeperkende maatregelen te nemen. Na vaststelling gaat de verordening direct in werking en er is geen extra nationale wetgeving meer nodig.

Wat betekent dit voor jouw gemeente? Zie de brieven van de VNG van oktober 2015 en juli 2016

Hieronder vind je de (wettelijke) kaders voor de praktijk per doelgroep (gemeente, politie en Openbaar Ministerie):

Kader bij de uitwisseling van persoonsgegevens vanuit de gemeente

Gemeenten moeten zich bij de uitwisseling van gegevens van personen houden aan de Wet Bescherming Persoonsgegevens (Wbp). In deze wet wordt onder meer ingegaan op de vraag wat de verwerking van persoonsgegevens inhoudt en wat er wordt verstaan onder een 'bestand' en onder 'verstrekken' en 'verzamelen'.

Onder artikel 8 van de Wbp wordt nader ingegaan op de voorwaarden van verwerking van persoonsgegevens. In de artikelen 16-24 wordt ingegaan op de verwerking van bijzondere persoonsgegevens, in artikel 22 op de verwerking van strafrechtelijke gegevens zoals gegevens van de politie.

Die wet zegt niet welke gegevens je wel en niet mag verwerken, maar geeft een toetsingskader. Er moet een noodzaak zijn om gegevens te noteren. De vraag is: voor welke wettelijke taak wil ik deze gegevens verwerken? Met welk doel? Is het echt nodig? In de praktijk kan zo’n afweging lastig zijn. Het is noodzakelijk om aan te kunnen geven waarom je die gegevens nodig hebt en waarom het niet met minder gegevens kan. Die afweging kunnen gemeenten inbouwen in hun werkproces.

Meer weten?

Kader voor de uitwisseling van persoonsgegevens vanuit de politie

Voor de handhaving van de openbare orde zijn burgemeesters onder meer afhankelijk van politiegegevens. Daarom is in de Wet Politiegegevens (Wpg, Artikel 16, lid 1c,) opgenomen dat deze aan de burgemeesters verstrekt worden voor zover zij deze behoeven in verband met hun gezag en zeggenschap over de politie in het kader van de handhaving van de openbare orde. Hierin ligt de basis voor het verstrekken van gegevens uit de dagrapporten van de politie. Het ligt dan ook voor de hand dat de burgemeesters met de politie afspraken maken over de wijze waarop de inzage in de dagrapporten wordt ingericht.

Artikel 18 gaat over de structurele verstrekking aan derden, artikel 20 over de structurele verstrekking aan samenwerkingsverbanden.

Onder artikel 22 van de Wet Bescherming Persoonsgegevens (Wbp) wordt nader ingegaan op de verwerking van strafrechtelijke gegevens zoals gegevens van de politie.

In de praktijk

Uit onderzoek door het CCV onder gemeenten blijkt dat er verschil bestaat tussen de informatie die gemeenten geleverd krijgen van de verschillende politie-eenheden. Sommige gemeenten krijgen wel persoonsgegevens van de politie en hebben hierover nadere afspraken gemaakt met de politie-eenheid. Andere gemeenten krijgen deze gegevens niet.

Omdat over de wettelijke grondslag van het verstrekken van persoonsgegevens door de politie aan gemeenten geen landelijk, eenduidig beleid is, is dit ter interpretatie aan de betreffende privacydeskundigen en juristen bij politie en gemeenten. Omdat de ene deskundige de wet enger interpreteert dan de ander, wordt door de ene politie-eenheid wel persoonsgegevens verstrekt en door de andere politie-eenheid niet. Totdat hier landelijke afspraken over zijn gemaakt, blijft hier onduidelijk over bestaan.

Vanuit de politie wordt aangegeven dat gemeenten niet altijd aangeven met welk doel zij persoonsgegevens willen ontvangen van de politie. Zonder een duidelijk doel heeft de politie ook geen legitieme reden om deze gegevens te leveren. Zorg er als gemeenten dus voor dat u een goede reden hebt om persoonsgegevens op te vragen en ga hierover met de politie in gesprek.

Kader voor de uitwisseling van persoonsgegevens vanuit het Openbaar Ministerie (OM)

Het OM mag in principe informatie uit een strafdossier verstrekken voor buiten de strafrechtspleging gelegen doeleinden. De informatieverstrekking aan de burgemeester moet als doel hebben:

  • het handhaven van de openbare orde en veiligheid en
  • het voorkomen van strafbare feiten.

In 2013 is door het WODC de informatiepositie van de burgemeester onderzocht. Uit dit onderzoek, Weten wat er speelt, blijkt dat de verstrekking van operationele informatie aan burgemeesters over het algemeen goed verloopt, maar dat burgemeesters onder meer behoefte hebben aan een soepeler informatie-uitwisseling tussen OM en de gemeente.

In de Handreiking voor Versterking Informatiepositie burgemeester (zie pag. 22-25) vind je tips hoe een soepele informatie-uitwisseling tussen OM en gemeente wordt bereikt.

Kader voor de uitwisseling van persoonsgegevens vanuit het Veiligheidshuis

In maart 2017 is het handvat 'Gegevensdeling in het zorg- en veiligheidsdomein' vastgesteld. Hiermee is er voor het eerst een richtinggevend document voor gegevensdeling in het zorg- en veiligheidsdomein beschikbaar. Het document is specifiek bedoeld voor professionals in de Veiligheidshuizen.

Het handvat richt zich op het delen van informatie bij integrale, ketenoverstijgende samenwerking rondom complexe problematiek en is  breed toepasbaar voor het hele domein van zorg- en veiligheid. Bijvoorbeeld bij de aanpak van personen met verward gedrag.

Op basis van het handvat wordt momenteel een webtool ontwikkeld die procesregisseurs en professionals van ketenpartners ondersteunt bij hun afweging om bepaalde gegevens te delen in een casusoverleg.

Zoek contact

Op deze website staan een aantal convenanten van gemeenten. De materie in de convenanten is aan verandering onderhevig. Het CCV adviseert je daarom bij gebruik van een dergelijk convenant, contact te zoeken met de betreffende gemeente.

Links

Meer weten?