Product toegevoegd aan winkelmand
 

Drugscriminaliteit


Aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit

Om beter inzicht te krijgen in hoe de aanpak van de georganiseerde drugscriminaliteit gestalte heeft gekregen, en aanknopingspunten te vinden voor versterking van deze aanpak, is een
overzichtsonderzoek gedaan naar het drugscriminaliteitsbeleid vanaf 1995 tot en met 2020.

De centrale vraag in het onderzoek 'Aanpak georganiseerde drugscriminaliteit' luidde: “Wat kan gezegd worden over de gemaakte beleidskeuzes en de uitvoering en implementatie daarvan wat betreft de strafrechtelijke, financiële en bestuurlijke aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit, de onderbouwing van deze keuzes, en de effectiviteit van de aanpak in de periode 1995-2020?” Om deze vraag te beantwoorden is een uitgebreid documentonderzoek uitgevoerd en zijn interviews gehouden met professionals die werkzaam zijn of waren bij diverse relevante organisaties, alsmede met onderzoekers op dit gebied. In een focussessie met experts zijn relevante uitkomsten besproken en geduid.

Conclusies

De belangrijkste conclusies van het onderzoek gaan in op 4 onderdelen: beleidskeuzs, uitvoering van beleid, resultaten & effecten en indicatoren voor effecten.

  • Beleidskeuzes
    De beleidskeuzes in het drugsbeleid werden sterk bepaald door de doelstelling ‘beheersing’: beheersing van de negatieve (gezondheids-)effecten voor drugsgebruikers en beteugeling van de drugscriminaliteit. Ook werd de aanpak van drugscriminaliteit steeds integraler. Vanaf 2018 kwam het versterken van maatschappelijke weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit hoog op de agenda, waarin het sociale domein een belangrijke plek kreeg.
  • Uitvoering van beleid
    In het landelijk beleid werden gedurende de onderzochte periode de te bereiken resultaten (output) en effecten (outcome) vrijwel altijd in algemene termen geformuleerd en slechts zelden in meetbare doelstellingen. Financiële investeringen in de aanpak van de georganiseerde (drugs)criminaliteit waren tot de tweede helft van de jaren 2010 relatief bescheiden. Pas vanaf 2017 werd steeds forser geïnvesteerd. De belangrijkste knelpunten in de uitvoering zaten vooral in de organisatieveranderingen en beleidskeuzes bij de politie, de integrale aanpak, financiële opsporing en ontneming.
  • Resultaten en effecten
    Aan de cijfers die beschikbaar zijn over de resultaten van aanpak van wietteelt, cocaïnesmokkel en synthetische drugs in de periode 1995-2020 kan het volgende beeld worden ontleend. Duiding van deze cijfermatige ontwikkelingen is echter lastig, omdat de context veelal ontbreekt:
    • Stijging van het aantal ontmantelde hennepkwekerijen tot 2014
    • Stijging van het aantal uitgevoerde opsporingsonderzoeken naar georganiseerde ondermijnende criminaliteit en drugscriminaliteit in het bijzonder
    • Toename van het aantal personen dat in verband met drugscriminaliteit wordt veroordeeld
    • Toename van het aantal ontmantelingen van productielocaties, opslagplaatsen en aangetroffen afvaldumpingen van synthetische drugs.
  • Indicatoren voor effecten
    De belangrijkste bron in Nederland beschikbaar is de Nationale Drug Monitor. Ook het OM, de politie en de RIEC’s en het Landelijk Informatie- en Expertisecentrum (LIEC) leverden cijfers aan in jaarrapportages.

Aanbevelingen

Op basis van het huidige onderzoek zien we geen nieuwe kwantitatieve indicatoren die zouden kunnen worden gehanteerd. Wel kunnen de huidige cijfers van meer context worden voorzien, indien de toeleverende instanties bereid zijn om daarover gegevens bij te houden. Om effecten te kunnen meten is het van belang dat heldere doelstellingen worden geformuleerd op beleidsmatig niveau.

Organisatie

Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

Download

 

© Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid