Product toegevoegd aan winkelmand
 
Terug naar nieuwsoverzicht

Hoe voorkomen gemeenten online aangejaagde ordeverstoringen?

Met de uitbraak van het coronavirus zijn Nederlandse gemeenten vaker geconfronteerd met openbare ordeverstoringen. Denk daarbij aan rellen, uit de hand gelopen demonstraties, brandstichtingen bij 5G-masten en illegale feesten. Vaak begint dit met een berichtje op social mediakanalen. Veiligheidscoalitie Noord-Holland Samen Veilig (NHSV) ontwikkelde een praktische interventiekaart en een juridische handreiking voor burgemeesters, politie en het Openbaar Ministerie. Hierin staan handvaten om online in te grijpen om escalatie te voorkomen. 

Om van eerdere online aangejaagde ordeverstoringen te leren, bracht de onderzoeksgroep Cybersafety van de Thorbecke Academie aan de NHL Stenden Hogeschool in kaart welke maatregelen de 32 gemeenten de afgelopen jaren hiertegen hebben genomen tegen deze online ordeverstoringen. Dit gebeurde in opdracht van NHSV.

Aanbeveling aanpak online aangejaagde ordeverstoringen

Uit het onderzoek blijkt dat iedere gemeente in dit onderzoek de afgelopen jaren te maken heeft gekregen met online aangejaagde ordeverstoringen. In het rapport zijn daarom aanbevelingen gedaan om beter voorbereid te zijn en vooraf afspraken te maken in de aanpak.

"De oplossingen dienen zich ook steeds vaker digitaal aan."

Onderzoeker en docent Sipke de Vries

Onderzoeker en docent Sipke de Vries werkte samen met lector Willem Bantema aan het onderzoek: “Een gemeente kan kiezen uit de klassieke aanpak, zoals een uitnodiging voor een gesprek op het gemeentehuis met de oproerkraaiers. Maar de oplossingen dienen zich ook steeds vaker digitaal aan, door bijvoorbeeld iemand online aan te spreken of het verzoek om als burgemeester deel te nemen aan een WhatsApp-groep van een ondernemersvereniging waarbinnen zorgen zijn.”

"Balanceren tussen beschermen van privacy en handhaven van openbare orde."

Burgemeester Ronald Wortelboer van gemeente Stede Broec

De praktische interventiekaart geeft gemeenten houvast. “Wat het lastig maakt, is dat we als gemeente balanceren tussen het beschermen van de privacy en het handhaven van de (online) openbare orde,” concludeert burgemeester Ronald Wortelboer van de gemeente Stede Broec. Hij is namens de 32 gemeenten ambassadeur van het project Online Orde.

Handige do's en don’ts

“Wat je wilt voorkomen, is dat je als burgemeester terechtkomt in het digitale variant van de woonkamer." De burgemeester is ervan overtuigd dat de juridische handreiking daarbij kan helpen. "De handreiking gaat dieper in op de juridische overwegingen en bijbehorende wetgeving en geeft ons handige do's en don’ts." De interventiekaart geeft volgens Wortelboer een helder inzicht in maatregelen die kunnen worden genomen als een gemeente e maken krijgt met een mogelijke ordeverstoring die online is aangejaagd.

Ook Maike Borst, digitaal specialist binnen de politie, nam deel aan het project. Met de realisatie van de interventiekaart en juridische handreiking voor gemeenten is het aanpassen van de wet- en regelgeving volgens haar een logische vervolgstap. “Onze wetgeving is nog niet toegespitst op het online werkveld. Je kunt op heel veel gebieden wel vergelijkingen trekken tussen de offline en online wereld, maar die gaan lang niet in alle gevallen op. Wat we nodig hebben, is een kader waar we ons als overheidsinstanties aan moeten houden.”

"Onze wetgeving is nog niet toegespitst op het online werkveld."

Maike Borst, digitaal specialist binnen de politie

De onderzoekers binnen de onderzoeksgroep Cybersafety hebben al een start gemaakt met dit kader. “We onderzoeken momenteel de mogelijkheden binnen de Algemene Plaatselijke Verordening (APV),” vertelt onderzoeker Sipke de Vries. “Biedt de APV handvaten om bepalingen op te nemen die ook voor de onlinewereld gelden? Zodra gemeenten deze nieuwe wet- en regelgeving vervolgens uitproberen, ontstaat er jurisprudentie. We hopen dat deze resultaten een precedentwerking hebben.”

Het samenwerkingsverband Noord-Holland Samen Veilig (NHSV) startte in 2021 met het project ‘Online orde’. Binnen NHSV werken 32 gemeenten, politie en het OM samen aan een digitaal veilige samenleving. Project Online Orde heeft als doel om kennis en expertise op te bouwen rondom online aangejaagde ordeverstoringen, zodat betrokkenen weten hoe zij ordeverstoringen kunnen signaleren én hoe zij efficiënt kunnen reageren op het moment dat zich een ordeverstoring voordoet. Het project is onderdeel van de City Deal lokale Weerbaarheid Cybercrime.  

© Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid