Product toegevoegd aan winkelmand
 
Terug naar nieuwsoverzicht

Hoe voorkom je als burgemeester onrust na online incidenten als Project X?

Willem Bantema onderzoekt in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (het CCV) aan welke instrumenten burgemeesters behoefte hebben om te kunnen grijpen als door online berichten de openbare orde in gevaar komt. 

Volgens Bantema zitten burgemeesters met de handen in het haar bij online incidenten die gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde. Als voorbeeld noemt hij onder meer het Project X-incident in het Groningse Haren. “Burgemeesters vinden het moeilijk om de gevolgen van online incidenten voor de openbare orde te voorspellen en preventief in te grijpen.” Ze vragen zich af hoe ze hiervoor traditionele openbare orde-instrumenten moeten inzetten. 

Bevoegdheden burgemeesters online

Uit het onderzoek ‘Burgemeesters in Cyberspace’ bleek vorig jaar al dat burgemeesters online niet genoeg bevoegdheden hebben. Op straat kan een burgemeester maatregelen nemen tegen ordeverstoringen, online is dat veel moeilijker. Dit speelt vooral bij: 

  • Treitervloggers
  • Oproepen voor massale feesten
  • Online drugswinkels.

Grondrechten zoals de vrijheid van meningsuiting en het demonstratierecht maken online ingrijpen nagenoeg onmogelijk. Bantema: “Je ziet hooguit dat een burgemeester dreigt met een last onder dwangsom als hij of zij verwacht dat bijvoorbeeld een Facebookbericht problemen gaat veroorzaken voor de openbare orde. Zoiets is nooit voor de rechter geweest en zou waarschijnlijk geen stand houden.” Hij vervolgt: “Sommigen willen meer bevoegdheden, maar hebben vervolgens geen flauw idee welke.”

"Je ziet hooguit dat een burgemeester dreigt met een last onder dwangsom."

Bantema adviseert burgemeesters om zolang er geen harde, wettelijke middelen zijn, vooral de zachte middelen zo goed mogelijk in te zetten. “Sommige burgemeesters plaatsen zelf een Facebookbericht om de angel uit een situatie te halen. Of ze maken een tegenvlog.” Humor, vindingrijkheid en vooral voeling met de effecten en dynamieken van sociale media zijn daarbij volgens Bantema de hoofdingrediënten. Hij verwacht de uitkomsten van zijn onderzoek begin volgend jaar te presenteren.

Lees ook: Onderzoek: burgemeesters hebben online niet genoeg bevoegdheden 

De 'handreiking aanpak verstoring van de openbare orde' van het CCV beschrijft aan de hand van verschillende overlastsituaties welke bestuursrechtelijke, strafrechtelijke en civielrechtelijke instrumenten voorhanden zijn bij de aanpak van overlast. Het helpt je de instrumenten te kiezen die het beste passen bij de aanpak van de overlastsituatie en geeft aan welke maatregelen jouw partners in de veiligheidsketen kunnen inzetten.

© Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid